Mostrando postagens com marcador ONU. Mostrar todas as postagens
Mostrando postagens com marcador ONU. Mostrar todas as postagens

22/10/2013

Pepe Mujica na ONU: “O deus mercado financia a aparência de felicidade”

 Destoando dos discursos feitos pelos seus pares durante a 68ª Assembleia Geral da ONU, o presidente uruguaio José Mujica criticou veementemente o consumismo e defendeu que “enquanto o homem recorrer à guerra quando fracassar a política, estaremos na pré-história”. Artigo de Vanessa Silva, do portal Vermelho.

  O presidente uruguaio Pepe Mujica voltou a surpreender o mundo com o seu discurso desassombrado esta terça-feira na Assembleia Geral das Nações Unidas.
 
  Aos jornais uruguaios, Mujica prometera um “discurso exótico” e de facto fugiu do protocolo ao dizer que “tem angústia pelo futuro” e que a nossa “primeira tarefa é salvar a vida humana”. “Sou do Sul e carrego inequivocamente milhões de pessoas pobres na América Latina, carrego as culturas originárias esmagadas, o resto do colonialismo nas Malvinas, os bloqueios inúteis a Cuba, carrego a consequência da vigilância eletrónica, que gera desconfiança que nos envenena inutilmente. Carrego a dívida social e a necessidade de defender a Amazónia, nossos rios, de lutar por pátria para todos e que a Colômbia possa encontrar o caminho da paz, com o dever de lutar pela tolerância.”

 A humanidade sacrificou os deuses imateriais e ocupou o templo com o “deus mercado, que organiza a economia, a vida e financia a aparência de felicidade. Parece que nascemos só para consumir e consumir. E quando não podemos, carregamos a frustração, a pobreza, a autoexclusão”. No mesmo tom, sublinhou o fracasso do modelo adotado no capitalismo: “o certo hoje é que para a sociedade consumir como um americano médio seriam necessários três planetas. A nossa civilização montou um desafio mentiroso”. 

 Para o chefe de Estado, que já havia surpreendido o mundo com o seu discurso durante a cimeira Rio+20, criámos uma “civilização que é contra os ciclos naturais, uma civilização que é contra a liberdade, que supõe ter tempo para viver, (…) é uma civilização contra o tempo livre, que não se paga, que não se compra e que é o que nos permite ter tempo para viver as relações humanas”, porque “só o amor, a amizade, a solidariedade, e família transcendem”. “Arrasamos as selvas e implantamos selvas de cimento. Enfrentamos o sedentarismo com esteiras, a insónia com remédios. E pensamos que somos felizes ao deixar o humano”.

 Mujica defendeu a utilidade da produção de recursos no mundo: temos que “mobilizar as grandes economias não para produzir descartáveis com obsolescência programada, mas para criar coisas úteis para a população mundial. Muito melhor do que fazer guerras. Talvez nosso mundo necessite de menos organismos mundiais, destes que organizam fóruns e conferências. E que no melhor dos casos ninguém obedece”. “O que uns chamam de crise ecológica é consequência da ambição humana, este é nosso triunfo e nossa derrota”.

 E defendeu que é através da ciência e não dos bancos que o planeta deve ser governado.
 

 Paz e guerra

 “A cada 2 minutos gastam-se 2 milhões de dólares em orçamentos militares. As investigações médicas correspondem à quinta parte dos investimentos militares”, criticou o presidente ao sustentar que ainda estamos na pré-história: “enquanto o homem recorrer à guerra quando fracassar a política, estaremos na pré-história”, defendeu o mandatário ao criticar a política da guerra.

 Assim, criamos “este processo do qual não podemos sair e causa ódio, fanatismo, desconfiança, novas guerras; eu sei que é fácil poeticamente autocriticarmos. Mas seria possível se firmássemos acordos de política planetária que nos garanta a paz”. Ao invés disso, “bloqueiam os espaços da ONU, que foi criada com um sonho de paz para a humanidade”.

 O uruguaio também abordou a debilidade da ONU, que “se burocratiza por falta de poder e autonomia, de reconhecimento e de uma democracia e de um mundo que corresponda à maioria do planeta”.

 “Nosso pequeno país tem a maior quantidade de soldados em missões de paz e estamos onde queiram que estejamos, e somos pequenos”. Dizemos com conhecimento de causa, garantiu o mandatário, que “estes sonhos, estes desafios que estão no horizonte implicam lutar por uma agenda de acordos mundiais para governar nossa história e superar as ameaças à vida”. Para isso é “preciso entender que os indigentes do mundo não são da África, ou da América Latina e sim de toda humanidade que, globalizada, deve se empenhar no desenvolvimento para a vida”.

 “Pensem que a vida humana é um milagre e nada vale mais que a vida. E que nosso dever biológico é acima de todas as coisas, impulsionar e multiplicar a vida e entendermos que a espécie somos nós” e concluiu: “a espécie deveria ter um governo para a humanidade que supere o individualismo e crie cabeças políticas”.

Artigo de Vanessa Silva, do portal Vermelho.

23/09/2013

Chomsky: “Enquanto a Síria se suicida, Israel e EUA desfrutam do espetáculo”

 Em entrevista exclusiva para o portal britânico Cessar Fogo (Ceasefire), o renomado intelectual Noam Chomsky falou com Frank Barat sobre a situação atual no Médio Oriente, em particular a crise da Síria, as negociações de paz entre Israel e os palestinianos e o papel do poder dos EUA na região. “Se os EUA e Israel quisessem ajudar os rebeldes – não o fazem – poderiam fazê-lo sem intervenção militar”.

 

 Qual é a definição das negociações entre Israel e Estados Unidos e porque a Autoridade Palestina (AP) continua a prestar-se a isso?

 Do ponto de vista dos EUA, as negociações são, com efeito, um caminho para Israel continuar a sua política de tomar sistematicamente tudo o que quiser na Cisjordânia, mantendo o assédio brutal de Gaza, separando Gaza da Cisjordânia e, claro, ocupando os Montes Golã sírios, tudo com pleno apoio dos EUA. E o marco das negociações, igualmente aos últimos 20 anos de experiência de Oslo, simplesmente proporcionou o encobrimento desta situação.


 Em sua opinião, por que a Autoridade Palestina (AP) continua a jogar esse jogo?

 Provavelmente, em parte, por desespero. Podemos nos perguntar se é a decisão correta, mas ela não tem muitas alternativas.


 Definitivamente, a AP aceita esse marco apenas para sobreviver?

 Se ela se nega a negociar, tal como propõem os Estados Unidos, a sua base de apoio seria derrubada. A AP sobrevive essencialmente à base de doações. Israel assegurou que ela não tenha uma economia produtiva. É uma espécie do que em ídiche se chamaria “Sociedade Schnorrer”: pede emprestado e vive do que puder conseguir.

 Se a AP tem outra alternativa, não está claro, mas se rejeitar a exigência dos EUA de acudir às negociações em condições totalmente inaceitáveis, a sua base de apoio iria erodir-se. E não tem apoio – externo – suficiente para que a elite palestiniana possa viver de maneira bastante decente – por tabela pródiga – no seu estilo de vida, enquanto a sociedade que a rodeia cai aos pedaços.


 Desse modo, seria negativa a queda e desaparição da AP, depois disso tudo?

 Depende do que vier a substituí-la. Se fosse permitido a Marwan Barghouti, por exemplo, unir-se à sociedade da forma como fez, por exemplo, Nelson Mandela, poderia ter um efeito dinamizador na organização de uma sociedade palestiniana, que poderia pressionar por exigências mais importantes. Mas lembre-se que eles não têm muitas opções.

 De facto, se nos remetemos ao princípio dos Acordos de Oslo, há 20 anos, havia negociações em curso, as negociações de Madrid, nas quais a delegação palestiniana era encabeçada por Haider Abdel-Shafi, uma figura muito respeitada da esquerda nacionalista palestiniana. Abdel-Shafi negava-se a aceitar os termos dos EUA e Israel, que lhes permitiam fundamentalmente a continuidade da expansão dos colonatos. Negou-se, e as negociações estancaram sem chegar a lugar algum.

 Enquanto isso, Arafat e os palestinianos do exterior foram paralelamente a Oslo, ganharam o controlo e Haider Abdel-Shafi opôs-se de forma tão contundente que nem sequer se apresentou à dramática cerimónia sem sentido, onde Clinton sorria enquanto Arafat e Rabin apertavam as mãos. Abdel-Shafi não se apresentou porque se deu conta de que era uma traição absoluta. Mas baseava-se em princípios e, portanto, não poderia chegar a nenhuma parte, a menos que conseguisse um importante apoio da União Europeia, dos Estados do Golfo e em última instância dos EUA.


 O que acha que realmente está em jogo na Síria neste momento e o que significa para a região em geral?

 A Síria está a suicidar-se. É uma história de terror e cada vez está pior. Não há uma saída no horizonte. O que provavelmente acontecerá, se continuar assim, é que a Síria será dividida em três regiões: uma região curda – que já está a formar-se – que poderia separar-se e unir-se de alguma maneira ao semi-autónomo Curdistão iraquiano, talvez com algum tipo de acordo com a Turquia.

 O resto do país se dividiria entre uma região dominada pelo regime de Assad – um regime brutal, horrível – e outra secção dominada pelas diversas milícias, que vão desde o extremamente nocivo e violento até ao secular e democrático. Se olharmos o que saiu no New York Times, há uma citação de um funcionário israelita que expressa essencialmente a sua alegria de ver os árabes massacrando-se uns aos outros.


 Sim, eu li.

 Para os Estados Unidos, assim está bom, não querem outro tipo de saída. Se os EUA e Israel quisessem ajudar os rebeldes – não o fazem – poderiam fazê-lo, inclusive, sem intervenção militar. Por exemplo, com Israel mobilizando forças nos Montes Golã (claro, são as montanhas do Golã da Síria, mas por agora o mundo, mais ou menos, tolera ou aceita a ocupação ilegal de Israel). Se fizessem isso, obrigariam Assad a mover forças até ao sul, o que aliviaria a pressão sobre os rebeldes. Mas não há nenhum indício sequer disso. Mesmo assim, não estão a dar ajuda humanitária à grande quantidade de refugiados que sofrem, não estão a fazer nenhuma das coisas simples que poderiam fazer.

 Tudo isso sugere que tanto Israel como os EUA preferem exatamente o que está a acontecer, tal como informava o NYT que mencionámos. Enquanto isso, Israel pode celebrar, a sua condição do que chamam de “cidade na selva”. Houve um interessante artigo do editor do Haaretz, Aluf Benn, que escreveu sobre como os israelitas vão à praia, desfrutam e congratulam-se de serem uma “cidade na selva”, enquanto as bestas selvagens de fora se desgarram entre si. E, claro, Israel, sob essa imagem, não está a fazer nada, exceto defender-se. Eles gostam dessa imagem e os EUA tampouco parecem muito descontentes com ela. O resto é conversa.


 Assim, podemos falar de um ataque dos EUA, você acredita que ocorra?

 Um bombardeamento?


 Sim.

 É uma espécie de debate interessante nos Estados Unidos. A ultra-direita, os extremistas da direita, que são uma espécie de espectro internacional, opõem-se, ainda que não seja pelas razões que me agradariam. Opõem-se porque pensam: “por que se dedicar a resolver os problemas dos outros e perder os nossos próprios recursos?” Estão literalmente a perguntar: “quem nos vai defender quando nos atacarem, se nós mesmos estamos dedicados a ajudar outros países, no estrangeiro?” Essa é a ultra-direita. Se nos fixamos na direita “moderada”, gente como, por exemplo, David Brooks, do New York Times, considerado um comentarista intelectual de direita, o seu ponto de vista é de que o esforço dos EUA em retirar as suas forças da região não está a ter um “efeito moderador”. Segundo Brooks, quando as forças norte-americanas estão na região, isso tem um efeito moderador, melhora a situação, como se pode ver no Iraque, por exemplo. Mas se vamos retirar as nossas forças, então já não somos capazes de moderar e melhorar a situação.

 Essa é a visão normal da direita intelectual na corrente principal, os democratas liberais e outros. De modo que há um monte de indagações sobre como “devemos exercer a nossa ‘responsabilidade de proteger’”. Bom, basta dar uma olhada nos registos históricos dos EUA sobre a ‘responsabilidade de proteger’. O facto, inclusive, de dizer tais palavras revela algo de, certamente, insólito nos EUA e, de facto, na cultura moral e intelectual do Ocidente.

 Isso é, à parte do facto em si, uma grave violação do direito internacional. A última linha de Obama é que ele não estabeleceu uma “linha vermelha”, mas que o mundo a estabeleceu, por meio das suas convenções sobre a guerra química. Bom, na verdade o mundo tem um tratado, que Israel não assinou e que os EUA descuidam totalmente – por exemplo, quando apoiaram o uso, realmente horrível, de armas químicas por Saddam Hussein. Hoje, isso é utilizado para denunciar Saddam Hussein, ignorando o facto de que não só se tolerava, mas, basicamente, havia o apoio do governo de Reagan. E, claro, a convenção não tem mecanismos de aplicação de sanções.

 Tampouco existe o que se denomina ‘responsabilidade de proteger’, isso é uma fraude promovida na cultura intelectual do Ocidente. Há um conceito, na verdade dois: um aprovado pela Assembleia Geral da ONU, que se refere à ‘responsabilidade de proteger’, mas que não oferece nenhuma autorização a qualquer tipo de intervenção, exceto nas condições da Carta das Nações Unidas. Outra versão, que se aprovou só por parte do Ocidente, os EUA e os seus aliados, que é unilateral e diz que tal responsabilidade permite a “intervenção militar das organizações regionais na região da sua autoridade, sem a autorização do Conselho de Segurança”.

 Pois bem, traduzindo, isso significa que se proporciona a autorização aos EUA e à NATO de utilizarem a violência aonde quiserem, sem autorização do Conselho de Segurança. Isso é o que se chama ‘responsabilidade de proteger’ no discurso ocidental. Se não fosse tão trágico, seria ridículo.



 Frank Baraté coordenador do Tribunal Russell sobre a Palestina. O seu livro “Gaza in Crisis: Reflections on Israel's War Against the Palestinians”, com Noam Chomsky e Ilan Pappe, já está disponível. A edição francesa do livro, publicada em 2013, conta com uma extensa entrevista com Stephane Hessel.

 Entrevista originalmente publicada no portal Ceasefire. Tradução para espanhol de Rebelión e para português de Gabriel Brito, do Correio da Cidadania.

16/12/2011

Salvador Allende denunciou o ultraliberalismo na ONU en 1972 [audiovisual]

Tirado de Cubadebate (aquí) e traducido por nos.
Salvador Allende y Fidel Casto en Chile.
Salvador Allende e Fidel Casto en Chile.

Aínda non se implementara o ultraliberalismo económico e xa Salvador Allenda, en 1972, denunciábao na ONU. Concretamente, falaba da ausencia de control sobre as transnacionais e o seu nefasto papel nas economías nos estados de América do Sul, o capítulo anterior ao ultraliberalismo que dominaría o mundo:


“Estamos frente a un verdadero conflicto frontal entre las grandes corporaciones transnacionales y los Estados. Éstos aparecen interferidos en sus decisiones fundamentales, políticas, económicas y militares por organizaciones globales que no dependen de ningún Estado y que en la suma de sus actividades no responden ni están fiscalizadas por ningún parlamento, por ninguna institución representativa del interés colectivo. En una palabra, es toda la estructura política del mundo la que está siendo socavada”.



01/12/2011

Iemen: a revolución ignorada

Mónica G. Prieto é a correspondente en Beirut de periodismohumano. Artigo tirado de SinPermiso (aquí) e traducido por nós para o galego.



O máximo que dedicou a comunidade internacional a preocuparse pola revolución social que move a centenares de miles en Iemen desde xaneiro foi dous minutos. Cento vinte segundos malgastados polo Consello de Seguridade o 21 de outubro para debater como reaccionar ante a represión armada dunha poboación que se botou masivamente ás rúas para acabar con 33 anos de ditadura, ante a ameaza de que o conflito armado entre o réxime e as tropas desertoras dexenere noutra guerra civil e ante a crise humanitaria -admitida polas propia Nacións Unidas- que axexa ao país e agrávase día a día.

"Só dous minutos. E sabe que facían as tropas do presidente Saleh neses dous precisos minutos? Disparar aos manifestantes", explica recostado na cadeira de brazos dun céntrico café de Beirut Farea ao Muslimi, un dos máis destacados activistas iemenís e un dos máis activos nos medios co obxectivo de xerar certa conciencia social no exterior.

A Farea non lle estrañou que o Consello de Seguridade despachase o dossier iemení con máis prema do que se ordena a cea nun restaurante. No diario de sesións, a resolución 2014 nin sequera é identificada co nome do país, simplemente refírense a ela como "Resolución sobre Oriente Próximo". Máis indignante resulta aínda o seu contido, un milleiro de mortos e 19.000 feridos despois do inicio das protestas sociais. "En Human Rights Watchnos sentímonos decepcionados por un texto que resulta contraditorio", explica con certo asombro na súa voz Christophe Wilcke, investigador de HRW para Iemen, contactado por teléfono. "Por unha banda pide que todos os actores respondan os seus crimes, e nós opinamos que iso inclúe a Abdullah Ali Saleh, pero doutra banda apoia a iniciativa do Consello de Cooperación do Golfo [que media no conflito entre o réxime e a súa poboación con ningún éxito] que outorga inmunidade a Saleh".

Ou o que é o mesmo, o Consello de Seguridade regalou a Saleh unha licenza internacional para matar. Mentres se votaba a primeira resolución sobre a actual crise en Iemen, os disparos tronaban pola capital, Sanaa, para desesperación dos cidadáns. Horas despois, o balance en sangue ascendía, segundo a prensa local, a 20 mortos no contexto da guerra interna que mantén Saleh co xeneral desertor Ali Mohsen, o seu curmán, o seu antigo aliado e agora o seu principal inimigo, quen planta cara ao ditador á fronte da I División do Exército, ao seu mando e en teoría á beira dos manifestantes.

"Desde hai unha semana, os disparos e bombardeos son case diarios", explica por teléfono desde Sanaa Atiaf ao Wazir, responsábel do blogue Women from Iemen e outra das caras públicas da revolución. "As tropas do réxime atacan aos desertores, fortes en Hasaba e Sofan [feudos do poderoso líder tribal Ahmed ao Ahbar, que tamén abandonou ao ditador] e tememos unha escalada do seu enfrontamento. Pero iso non ten nada que ver coa acampada pacífica que levamos a cabo desde febreiro", continúa mediante a sucia liña telefónica. "Saleh conseguiu que os medios poñan o foco nos combates, pero son un detalle moi pequeno comparado coa revolución", insiste Farea, 21 anos e estudantes de Ciencias Políticas.

Revolución? Que revolución? A ausencia de información sobre Iemen é clamorosa. Desde xaneiro, as súas marchas son multitudinarias. Ríos de homes e mulleres tapizan rúas enteiras coreando berros de cambio, liberdade e dignidade. A súa loita é a mesma que calquera outra nación árabe sometida a ditadura, e os seus mortos tamén caen abatidos por balas dos soldados que deberían defenderlles. "En Iemen invístense miles de millóns de dólares nun Exército que nunca nos defendeu dunha agresión externa", resume abatido Faria. O país árabe máis pobre, máis inestábel, o segundo lugar do mundo con máis armas por cabeza -15 millóns, 61 por cada 100 habitantes- despois de Estados Unidos e un dos máis instrumentalizados por potencias estranxeiras, desde os EUA a Arabia Saudita pasando por Al Qaeda, carece de atención internacional. E cada minuto de silencio traizoa a un pobo que desafiou o medo e a impunidade para emprender unha revolución pacífica que desemboque nunha democracia.

En xaneiro e febreiro, as primeiras marchas de decenas de miles de persoas transformáronse nun campamento permanente xunto á Universidade, na que foi bautizada como Praza do Cambio. Mozos e nenos, homes e mulleres, urbanitas e membros de tribos que meses antes nunca se relacionaron co resto instaláronse sen unha soa arma para esixir a saída de Saleh, que pretendía entregar en herdanza a Presidencia ao seu fillo perpetuando así un sistema militar, corrupto e ditatorial baseado no medo.

Obrábase así un milagre. "O ano pasado toda esa xente non se viu as caras salvo que estivesen a empuñar as armas. Por primeira vez nas últimas décadas, os iemenís unímonos. Saleh fíxonos pensar durante anos que eramos serpes, dicía que gobernar Iemen era como bailar sobre cabezas de serpes, pero esta revolución serviunos para mirarnos uns a outros. E descubrimos que non somos malos nin temíbeis, senón que somos boas persoas e que podemos convivir xuntos".

Farea ao Muslimi emociónase lembrando unha escena na Praza do Cambio de Sanaa á que asistiu hai un mes, antes de abandonar Iemen para renovar estudos en Beirut. "Apareceu un mozo en pantalón curto e con gorra, o típico mozo Facebook, e sentou a conversar cun home maior, membro dunha tribo, ataviado coa roupa típica. E puxéronse a discutir sobre a conveniencia de levar veo. O mozo dicíalle que iso non figuraba no Corán, o outro argumentaba que era o islámicamente correcto. É unha conversación impensábel tempo atrás. Esta revolución rompeu a brecha xeracional e algo máis. Antes só nos mirabamos á cara para combaternos, agora facémolo para construír algo pacíficamente".

O certo é que aos iemenís sóbranlles motivos para promover unha revolución, como detalla o mozo universitario."O 50% do país é pobre, unha quinta parte da poboación morre por falta de alimentos, sete millóns vanse á cama con fame, nos meus 21 anos de vida vivín sete guerras, nunca tivemos paz, nin igualdade, nin liberdade. Ou existimos ou non existimos. Ou saímos á rúa ou aceptamos morrer en silencio. Podemos morrer de fame ou morrer nas rúas pola nosa dignidade e a dos nosos".

E optaron pola última opción. Saleh comezou entón un xogo de promesas traizoadas que só lle servían para gañar tempo e obter silencio internacional. Primeiro prometía reformas, logo que non entregaría o poder ao seu fillo, máis tarde non volver optar ao poder, finalmente abandonar o seu cargo cando recibise garantías que nunca lle pareceron suficientes. E mentres tanto, ordenaba ás súas tropas atacar con lume real e gas lacrimóxeno aos manifestantes desarmados, que xa ocupaban as principais prazas e rúas de todo Iemen, desde Taiz até Aden, de Sanaa a Mukalla. Un insoportábel goteo de dúcias de mortes que case alcanzan xa o milleiro. Mesquitas convertidas en hospitais de campaña, barrios evacuados polos seus habitantes por temor aos disparos. E o efecto contrario ao desexado.

Como ocorreu co resto das ditaduras, cada morte civil arrastraba a máis xente ás rúas. As decenas se conviertieron en centenares e aos líderes iniciais sumáronse responsábeis relixiosos como Sheikh Abdul-Majid Ao-Zindani até militares como o citado Ali Mohsen, desde moitas tribos do país até os independentistas do sur ou os houthis, os rebeldes zaidíes que combaten no norte contra a discriminación da súa comunidade. Para asombro de moitos mozos que pretenden cambiar o sistema que todos eles representan. "Pero a revolución non é un xardín privado. Todo aquel que acepte os seus principios pode participar", subliña Farea.

Algúns preocupáronse cando viron pasearse entre as súas filas o familiar rostro do xeneral Ali Mohsen, coñecido polos seus desmáns á beira da familia Saleh. "É certo que a súa presenza nos dividiu", confía Atiaf, unha das activistas que participou na redacción dos principios da revolución. "Non saímos ás rúas para substituír a Saleh por Ali Mohsen. Queremos un Estado de Dereito, un Goberno que nos represente, un Estado civil baseado en democracia", incide Farea. "Ali Mohsen non representa ningún cambio, foi un sanguento e corrupto amigo de Saleh, o mesmo que [o líder tribal máis influente do país] Ahmar", insiste Atiaf ao Wazir. Pero non se lles pode impedir sumarse á revolución". Tampouco se pode impedir que tomen as armas para defender aos manifestantes dos disparos do réxime, convertendo Sanaa nunha cidade militarizada e comezando os combates que hoxe en día paralizan a cidade. "Hai checkpoints por todos sitios, algúns amigos contaron cantos hai do centro ao aeroporto: saen 16. Algúns son dos desertores, outros de Saleh", detalla Fatima Saleh, outra activa twittera iemení implicada na revolución social.

Como demostra a ambigua resolución 2014, as vidas humanas saen baratas en Iemen. Décadas de guerras e a máis recente aparición de Al Qaeda estigmatizaron ao país máis pobre do mundo árabe, sen recursos enerxéticos que inquieten aos dirixentes occidentais. "Iemen non ten importancia para a comunidade internacional. Carece de petróleo e non ten a Israel nas súas fronteiras, así que non afecta os intereses rexionais", avalía Hakim ao Masmari, director do diario Iemen Post, en conversación telefónica desde Sanaa. "Saleh é como calquera outro ditador: sente forte porque non sente cuestionado, pero en calquera momento pode descubrir a súa debilidade. Continuará coa súa axenda porque pensa que ninguén pode botarlle do poder".

Tanto Ao Masmari como Wilcke, así como Ataif ao Wazir e outros activistas, responden de forma automática que podería facerse para parar ao ditador. Sancións económicas, prohibición de viaxar para el e os seus -das forzas a cargo do seu fillo e os seus sobriños depende o seu poder militar-, conxelación de bens no estranxeiro, asfixia económica. "A revolución iemení foi abandonada a diferenza doutras revolucións principalmente polos EUA e Arabia Saudita", explica a Xornalismo Humano mediante correo electrónico Noon Arabia, pseudónimo da autora do blogue Notas de Noon e unha das twitteras máis activas e influentes en relación con Iemen. "Saleh foi compracente coa política saudita en Iemen, foi un servidor leal e tamén un aliado estadounidense na chamada guerra contra o terror permitíndolles atacar con drones [avións non tripulados] territorio iemení cando o desexen a cambio de recibir axudas militares. Ambos os países desexan manter o status quo a pesar da súa retórica sobre a necesidade de que abandone o poder. E dado que os medios de comunicación principais están financiados por eses países, faise a vista gorda sobre o que pasa en Iemen".

Para os grandes medios, Iemen é Al Qaeda. Para os iemenís, Al Qaeda é unha mera anécdota nunha vida de sufrimentos. Porén desde que Saleh vendeu o espazo aéreo a Washington a cambio de axuda militar, esa anécdota custa vidas e condena a familias enteiras. O asasinato de Abdul Rahman ao Awlaqi foi un punto de inflexión. A finais de setembro, os EUA felicitábase publicamente por asasinar o seu pai, Anwar ao Awlaqi, cidadán norteamericano-iemení e un dos comandantes locais de Al Qaeda, mediante un bombardeo aéreo. O 14 de outubro, a poboación conmocionábase tras coñecer a morte do seu fillo Abdul Rahman, de 16 anos, un adolescente fan dos libros Harry Potter e sériea Crepúsculo, noutro ataque aéreo. A súa familia sostén que foi bombardeado mentres participaba nunha parrillada cos seus amigos. "Era un mozo que acudía á escola e que non podía ser máis alleo á loita do seu pai. O seu único delito foi estar xunto a el. Se falan tanto de promover a democracia, o mímino que deberían facer é arrestarlos para levarlos a xuízo en lugar de executarlos", di Atiaf con rabia.

Al Qaeda é o espantallo que emprega Saleh para conservar as súas alianzas. Sobre todo, desde que o grupo terrorista tentou asasinar a un dos príncipes máis influentes de Arabia Saudita, o ultraconservador Nayef, ministro do Interior e moi posibelmente novo herdeiro do trono wahabi tras a recente morte do príncipe Sultan, mediante un suicida forrado de explosivos en agosto de 2009. Iemen xoga un papel central nas accións de Al Qaeda desde a súa fundación, mais cobrou peso nos últimos anos estendendo as súas ambicións até Estados Unidos, onde organizou algúns atentados con escaso éxito. A súa forza radica, a xuízo dos activistas iemenís, na sibilina estratexia do réxime de Saleh.

"O réxime engana a Occidente dicíndolle que manterse no poder reducirá a influencia de Al Qaeda, pero o meu seguimento das noticias de Iemen faime pensar que o réxime distribuíu armas a algúns grupos escindidos das forzas de Seguridade para atemorizar a Occidente. É unha mensaxe que di 'mirade o que pode pasar se o réxime cae", puntualiza Fatima Saleh. É un temor estendido na sociedade iemení. "Durante anos Saleh xogou co extremismo", aduce Atiaf. "Úsaos, detenos, libéraos, déixaos escapar, sérvese deles para conseguir os seus obxectivos políticos". E mentres, a poboación sofre os bombardeos norteamericanos cos que Washignton búrlase da legalidade internacional que esixe aos demais. "En Abiyan os bombardeos deixaron 90.000 desprazados", lamenta Atiaf. "Foron instalados en escolas, pero iso deixou sen colexio a todos os nenos da rexión. Todo iso crea un enorme resentimento cara a Estados Unidos". En total, as diferentes formas de violencia crearon uns 300.000 desprazados en todo o país, que viven en condicións inhumanas.

Farea, fiel aos seus estudos universitarios, explica a presenza de Al Qaeda en Iemen -alí ten a súa base Al Qaeda na Península Arabiga, ou AQAP, unha das principais plataformas da organización da organización de Bin Laden en todo o mundo- como resultado da política da ditadura. "O Goberno non nos defende de Al Qaeda. Non existe un contrato social no meu país, por iso prosperan organizacións fanáticas como esa. A desigual distribución de recursos afecta mesmo á xente máis preparada, ninguén ten esperanzas porque a corrupción impide acceder a un traballo salvo que teñas diñeiro ou influencias. Para moita xente, Al Qaeda é a única opción. Ofrécenche un soldo e un paraíso, quen dá máis? Saleh alimenta a Al Qaeda co seu réxime corrupto. E non vai ser tan estúpido como para acabar con eles porque perdería millóns en concepto de cooperación militar". Por iso é polo que o pobo, segundo este mozo activista, vexa cos mesmos ollos á ditadura, a Al Qaeda e a Estados Unidos. "Perdémoslles o respecto. Eles non se preocupan polas vidas humanas, danan a nosa economía, non nos representan. A xente está farta".

Sen unha firme reacción internacional, que posibilidades teñen os mozos iemenís que insisten en perpetuar a súa protesta pacífica? "A diferenza con Tunes e Exipto é que alí o Exército está fundado sobre unha base nacional; en Iemen estao sobre unha base familiar", lamenta Ao Muslimi. Refírese á Garda Republicana e ás divisións comandadas por familiares de Saleh, as mellor pertrechadas do país. "Hai que parar aos militares, pero é imposíbel mentres lles siga chegando diñeiro en concepto de axuda militar", engade Ataif en alusión ás doazóns norteamericanas a cambio de que Saleh combata -oficialmente- a Al Qaeda.

Agora é cuestión de paciencia, argumentan os entrevistados, e de evitar a tentación de tomar as armas. "A revolución non é unha carreira. Os precedentes puxeron o listón moi alto, pero non temos présa por que a revolución triunfe. Esperamos 33 anos e podemos seguir esperando; pola contra, levaremos ao noso país ao inferno", engade Farea nunha sucinta alusión a unha revolución armada. "Sabemos que isto non terminará cando Saleh se vaia do poder. Tratará de quedar ao seu fillo e os seus sobriños e teremos que seguir loitando pacíficamente. Serán anos de loita, pero se aguantamos 33 anos de ditadura podemos facelo", engade Atiaf.

Sorprende a cantidade de mulleres activistas que traballan na revolución iemení. Nas manifestacións, miles de mulleres ataviadas con niqab corean consignas separadas dos homes, segundo corresponde a unha sociedade moi tradicional, pero non dubidan en tomar accións drásticas e provocadoras como queimar veos para chamar a atención dos medios. Atiaf, Fatima ou Noon Arabiya non son casos illados, como demostra o feito de que a principal activista do país, Tawakol Karman, presidenta da ONG Mulleres Xornalistas Sen Cadeas, fose recoñecida co Premio Nobel da Paz xunto a outras dúas mulleres. Explícanmo desde Iemen entre risas. "Quince millóns de mulleres iemenís levamos facendo a revolución desde hai anos". Ou séculos. "Lembra á raíña de Saba", di Farea cun aberto sorriso. Ela reinou antes de que chegase o Islam a Iemen; anos despois, outra muller accedería ao trono do país islamizado, Arwa bin Ahmad ao Sulaihi: gobernaría 55 anos.

Para elas e eles, o temor máis estendido é que Saleh aprenda a lección equivocada do exemplo libio e opte por combater até a morte para conservar o poder. "Moitos están a esperar unha guerra, ou polo menos enfrontamentos moi duradeiros entre a I División e a Garda Republicana en Sanaa e o milicianos prol-revolucionarios e a Garda Republicana en Taiz", explica Fatima mediante e-mail enviado desde Sanaa. "Saleh ten moi mala intención, está a tentar empuxar á guerra á xente implicada na revolución pacífica usando calquera medio ao seu alcance para provocalos", prosegue a activista.

Con todo, Ao Masmari descarta un conflito a grancd escala. "Trátase dunha guerra persoal entre Ali Mohsen e Saleh e aí vaise a quedar. Os iemenís non van combater, as marchas seguirán sendo pacíficas", estima o director do Iemen Post. Atiaf ao Wazir teme que as cousas cambien rápido. "Durante nove meses a revolución foi pacífica, pero a xente pacífica está a ser atacada con armas. Se o enfrontamento militar se estendese, é impredicíbel o que pode pasar porque ambas as partes teñen grandes arsenais". Con todo, descarta que os movementos xa armados como os separatistas do sur ou os houthis implíquense nunha guerra. "Non creo que se involucren porque non sacarían beneficios, pero é certo que ambos os lados, tanto as hostes de Ali Mohsen como as de Saleh teñen moitísimas armas tras anos de guerra e anos de compras de subministracións bélicas. A demostración de forza pode converterse nun enfrontamento aberto".

Parece claro que a mocidade iemení está farta de violencia. "Crecemos rodeados de armas, xa non queremos máis balas", desestima Farea cun xesto casual. "Esta revolución é pacífica ou non é. Porén non se que vai ocorrer cando se acabe a paciencia dos iemenís. Se se decepcionan poden converterse nun volcán. Teñen potencial e gañáronse o cambio tras nove meses manifestándose en paz. Imaxine todo ese potencial con armas". Farea se mesa o queixo antes de proseguir. "Eu prefiro non pensar niso: non son o bastante valente para imaxinar como sería Iemen se se opta pola vía armada".

Tras dez meses de revolución social e un milleiro de mortos, unha morna resolución do Consello de Seguridade concede inmunidade ao ditador Ali Abdullah Saleh, responsábel da represión militar contra civís. A práctica totalidade da sociedade iemení uniuse en contra do tirano, nunha estraña irmandade pouco común no país árabe.

11/04/2011

Cidades não estão prontas para as mudanças climáticas

Fabiano Ávila. Artigo tirado de aqui.





Se os cálculos das emissões de gases do efeito estufa das cidades englobarem processos como o consumo e geração de energia, os transportes e a produção industrial, as áreas urbanas aparecerão como as grandes vilãs mundiais, ficando responsáveis por 70% das emissões sendo que ocupam apenas 2% do território do planeta.

É justamente como protagonistas das mudanças climáticas que o relatório Cities and Climate Change: Global Report on Human Settlements 2011 (Cidades e Mudanças Climáticas: Relatório Global sobre as Ocupações Humanas 2011) apresenta as cidades. Produzido pelo UN-Habitat, programa da ONU direcionado para promover o desenvolvimento social e ambiental das cidades, o documento afirma que o modelo atual de urbanização está seguindo um rumo de alto risco devido às transformações no clima.

“Nas próximas décadas, as mudanças climáticas irão fazer com que centenas de milhões de pessoas, na sua maioria as mais pobres e marginalizadas, fiquem cada vez mais vulneráveis a enchentes, deslizamentos de terra e outros desastres naturais. Esta é a previsão que fazemos baseados na melhor ciência que temos disponível”, alerta Ban Ki-moon, secretário-geral das Nações Unidas, no prefácio do relatório.

O aumento populacional nas cidades e como consequência a ocupação de áreas de risco são fatores apontados pelo documento que tornarão cada vez maiores os números dos flagelados. Segundo dados da ONU, 59% da população mundial habitará áreas urbanas até 2030, sendo que a cada ano mais 67 milhões de pessoas passam a viver em cidades.

Baseado nessas estatísticas e nos fenômenos climáticos extremos que foram observados nos últimos anos, o estudo do UN-HABITAT traça um panorama sombrio para o futuro das áreas urbanas:

- Mais de 200 milhões de pessoas devem perder suas casas por causa das mudanças climáticas até 2050;

- Mesmo o mínimo aquecimento de 1°C ou 2°C na temperatura pode fazer com que de 6 a 25 milhões de pessoas fiquem sujeitas a inundações apenas no litoral do norte da África;

- Atualmente 40 milhões de pessoas vivem em áreas onde podem ocorrer grandes enchentes, em 2070 essa população será de 150 milhões, elevando os prejuízos para até US$ 38 trilhões;

- Na América Latina, entre 12 a 81 milhões de pessoas podem sofrer com a escassez de água até 2020. Em 2050 esse número deve ser de 79 a 178 milhões.

Corrida contra o tempo

Esse cenário pode ainda ser alterado, pois o lado positivo das cidades serem responsáveis por 70% das emissões é que ações vigorosas bem direcionadas podem surtir um grande efeito.

“O nosso relatório procura disseminar o conhecimento e contribuir para que as cidades consigam mitigar o aquecimento global e se adaptar às mudanças climáticas. Além disso, identificamos medidas já existentes e que podem ser replicadas em mais locais”, explicou Joan Clos, diretor executivo do UN-Habitat.

Entre essas políticas o relatório destaca, por exemplo, a cobrança de pedágio para a circulação de veículos privados nos centros das grandes metrópoles européias. Além de reduzir as emissões e melhorar a mobilidade urbana, os recursos adquiridos podem ser destinados para ações sustentáveis.

Outra medida citada é a reforma de prédios públicos e a obrigatoriedade de adoção de padrões de eficiência energética para novas construções. A cidade de Londres apresenta neste sentido uma politica exemplar pela qual o governo financia a troca de antigos aquecedores residenciais por modelos mais modernos e eficientes. Com isso, as emissões dos domicílios londrinos podem ser reduzidas em 60%.

Com relação à adaptação às mudanças climáticas que já são irreversíveis, o UN-Habitat recomenda algumas normas simples principalmente para a construção de casas populares em países em desenvolvimento. Melhores fundações, aterramento mais elevado e colocação de plataformas sob os móveis são medidas simples que podem evitar com que as pessoas percam tudo o que possuem em cada enchente.

“Muitas cidades não conseguem colocar em prática medidas de adaptação ou mitigação simplesmente por falta de conhecimento ou de acesso aos recursos internacionais que tem esse fim. Nosso relatório pode ajudar neste sentido, divulgando as melhores práticas já existentes e facilitando o intercâmbio de informações. É fundamental que as cidades percebam o quão importante é o papel delas para combater as mudanças climáticas”, concluiu Joan Clos.