Mostrando postagens com marcador Robespierre. Mostrar todas as postagens
Mostrando postagens com marcador Robespierre. Mostrar todas as postagens

27/06/2012

O grande expolio da crise: a riqueza segue a concentrarse

Daniel Raventós. Artigo tirado de SinPermiso (aquí) e traducido por Revolta Irmandiña. Aprobeitamos para lembrarvos que o día 7 de xullo celébrase a Asemblea Constituínte da Mocidade Irmandiña (toda a información en: http://asembleadamocidadeirmandinha.wordpress.com/).

Toda especulación mercantil que fago a expensas da vida dos meus semellantes non é tráfico, é bandidaxe e fratricidio (...) Por que non deben as leis deter a man homicida do monopolista, do mesmo xeito que o fan co asasino ordinario? (M. Robespierre)





Ante o constante e crecente número de bancos e institucións financeiras que foron entrando en quebra, o 25 de setembro de 2008 o goberno de Estados Unidos aprobou un plano xeral de resgate á banca coñecido como TARP (Troubled Asset Relief Programm). O plano avaliábase na enorme suma de 700.000 millóns de dólares. [1] O TARP foi aprobado, a banca foi rescatada xenerosamente, e os mesmos senadores que maioritariamente votaron a favor, "negáronse a continuación a votar un plano para estender os beneficios do subsidio de paro de 800.000 norteamericanos sen traballo". [2]

A xustificación do resgate financeiro foi que se necesitaba restabelecer o fluxo crediticio (que coa crise bancaria cortouse abruptamente), paso imprescindíbel para lograr a recuperación económica. Como é sabido, os bancos non deron entón nin dan agora crédito. Ao contrario, restrinxiron severamente todas as liñas crediticias a empresas e particulares. Ademais, os bancos prestaron aos gobernos grandes cantidades, aínda que á conta de impor as súas condicións que basicamente poden resumirse así: recortar o gasto social, abaratar o despedimento e rebaixar os salarios. Os banqueiros son hoxe máis fortes que antes da grande crise económica. O que foi inspector xeneral do TARP até febreiro de 2011, Neil M. Barofsky, escribiu no New York Times en data non moi afastada, o 29 de marzo de 2011, "Os grandes bancos son  20% máis grandes que antes da crise e controlan unha parte da nosa economía maior que nunca. Asumen de forma razoábel que o goberno os rescatará de novo se fose necesario." [3] O economista Michael Hudson deixouno dito de forma contundente hai pouco máis de dous anos: "para que poida gobernar o capital financeiro primeiro deben saquearse a fondo as economías." [4] E ben é verdade que os gobernantes se esmeraron niso nos últimos tempos. O empobrecimiento xeral da poboación non rica é unha constante en moitos lugares do mundo. As economías están saqueadas e o capital financeiro está a gobernar.



Os capitais especulativos abandonaron provisionalmente os mercados financeiros e centraron a continuación a súa atención nos produtos alimenticios e no petróleo. Para eles a crise era simplemente unha conxuntura que aconsellaba un cambio de instrumento para seguir gañando diñeiro. [5] Hai especuladores que invisten para que suban os prezos de determinados alimentos, aínda que iso provoque a morte por fame ou a subalimentación de decenas de millóns de persoas. Son negocios, non mala intención. [6] Susan George escribía moi recentemente: "o acaparamento de terras está a arrebatar decenas de millóns de hectáreas a quen tradicionalmente as traballaron, póndoas a disposición das multinacionais, con destino á exportación. A auga é vista como un produto capitalista perfecto posto que é indispensábel, non pode ser substituído e o seu mercado crece a medida que crece a poboación." [7]

Por iso é polo que non a todo o mundo lle foi mal a crise. Son moi informativas as cifras que ofrece o World Ultra Wealth Report 2011.[8] Este informe designa como Ultra High Net Worth Individuals (UHNWI), é dicir, individuos con altísimo valor neto, aos que teñen activos superiores aos 30 millóns de dólares. Pero entre eses activos non se contabilizan a primeira residencia, os bens consumíbeis, os bens coleccionábeis e os bens de consumo duradeiro. É dicir, trátase de avaliar nestes informes o que estes ricos teñen como efectivo e en activos fácil e rapidamente convertíbeis en líquido. Queda claro que se trata de persoas cunha riqueza real moi superior aos 30 millóns de dólares. Os 30 millóns de dólares que definen a un UHNWI son pois de bens inmediatamente convertíbeis en efectivo. Segundo este informe, no 2011, había en todo o mundo 185.795 UHNWI cunha riqueza global (lémbrese a definición) de 25 billóns (trillions no inglés de EEUU) de dólares. Dos 185.795 en todo o mundo, 57.860 estaban en Estados Unidos e 54.325 en Europa. No ano 2009, segundo o informe anual de Merrill-Lynch, [9] os UHNWI eran un grupo formado por 93.100 persoas cunha riqueza conxunta de 13,8 billóns de dólares. En dous anos, daquela, multiplicáronse por dous tanto os afortunados UHNWI, como as súas riquezas acumuladas. Cabe mencionar que 25 billóns de dólares é unha cantidade moi superior ao PIB da Unión Europea dos 27. E esta inmensa fortuna soamente está concentrada por 185.795 persoas, é dicir, o 0,002% de toda a humanidade.

No Reino de España, segundo o citado informe de World Ultra Wealth Report 2011, había no ano 2011, 1.875 UHNWI, é dicir, un 0,004% da poboación. En Europa soamente hai máis UHNWI en Alemaña, Reino Unido, Suíza, Francia e Italia. Debe lembrarse que a participación dos salarios no PIB foi menguante no Reino de España desde o ano 1981 (73%) ao 2012 (57,3%). A Comisión Europea calcula que para 2013 a participación será do 56,3%. Coas contrareformas contra o estado de benestar postas en marcha desde maio do 2010 polo goberno do PSOE e continuadas con fervor polo goberno do PP, a perda dos salarios no peso do PIB será cada vez máis acentuada. Os salarios reais xa caeron desde 1994 ao 2006, case 6%.

Por outra banda, e como xa é de coñecemento común, distintos indicadores sobre o emprego ofrecen un panorama desolador. A taxa de paro creceu do 8,3% no 2006 ao 22,8% no 2011. E segue crecendo. A taxa de paro xuvenil creceu do 17,8% no 2006 ao 48,6% no 2011. E segue crecendo. A porcentaxe de parados que levan máis dun ano buscando emprego pasou no mesmo período do 25% ao 50%. E segue crecendo. A porcentaxe de fogares con todos os activos en paro, tamén se multiplicou por máis de tres neste período: do 2,5% ao 9,1%. E segue crecendo.

Nada máis normal que o laño entre os ricos e os pobres nos países da OCDE sexa nestes momentos a máis grande nos últimos 30 anos, segundo un recente informe desta organización.[10]

Notas:

[1] Para facernos unha idea rápida desta cantidade: representa aproximadamente a metade de todo o PIB do Reino de España do 2012.

[2] Josep Fontana, Por el bien del imperio. Una historia del mundo desde 1945, Pasado y Presente, Barcelona, 2011, p. 939.

[3] Neil M. Barofsky, "Where the Bailout Went Wrong", The New York Times, 29-3-2011.

[4] Michael Hudson, "The People v. the Bankers", Counterpunch.org, 11-5-2010 http://www.counterpunch.org/2010/05/11/the-people-v-the-bankers/.

[5] Juan Hernández Vigueras, El casino que nos gobierna, Clave intelectual, Madrid, 2012.

[6] Faise difícil non lembrar o grande discurso de Robespierre ante a Convención o 2 de decembro de 1792 que encabeza este artigo. "Toda especulación mercantil que fago a expensas da vida dos meus semellantes non é tráfico, é bandidaxe e fratricidio (...) Por que non deben as leis deter a man homicida do monopolista, do mesmo xeito que o fan co asasino ordinario?", http://membres.multimania.fr/discours/subsistances.htm.

[7] Susan George, "Curbing the Corporations: Who? How? When?", en VVAA Transnational Capital vs. People's Resistance, xuño 2012, http://www.alainet.org/publica/476-en.phtml

[8] Accesíbel, mediante rexistro, en http://www.wealthx.com/articles/2011/wealth-x-world-ultra-wealth-report-2011

[9] Daniel Raventós, "Worldwide Concentration of Wealth", Counterpunch.org, 29-5-2010, http://www.counterpunch.org/2010/10/29/worldwide-concentration-of-wealth/

[10] OCDE, "Divided We Caseta: Why Inequality Keeps Rising", 2001, http://www.oecd.org/document/51/0,3746,en_2649_33933_49147827_1_1_1_1,00.html.


02/06/2011

Entrevista a Álvaro García Linera

Entrevista tirada de aqui. Entrevista a Álvaro García Linera, vice-presidente da Bolívia é um dos mais reputados intelectuais da América. A entrevista realizou-se no jornal Página/12 a cargo de Santiago O'Donnell. “Depois da consolidação da revolução plurinacional, o governo de Evo Morales enfrenta demandas redistributivas de setores aliados. Nesta etapa é preciso resistir à tentação do populismo e afiançar as conquistas”, defende. "No fundo a política é economia concentrada" observa Linera. "Há um momento da política. Alianças, discursos, sentido comum da história. Mas logo tem que se traduzir em fatos, em benefícios".

http://www.galizacig.com/actualidade/200306/imaxes/mobilizacion_indixena.jpg Entrevista publicada originalmente em português no site do IHU Online/Unisinos:

Após cinco anos de forte crescimento político e econômico, dá a impressão de que a revolução boliviana se estabilizou [‘ha amesetado’, de ‘meseta’, lugar plano e elevado]. É isso?

“Amesetamiento”, gosto desta palavra. Podemos dizer que há um ano e meio o processo revolucionário entrou em uma mudança de fase. Em termos gerais, nosso processo teve cinco etapas na última década. Há o momento em que se gesta esta coalizão, a unificação de setores subalternos, anteriormente divididos, separados, e vai se construindo uma vontade de poder. São os anos 1998, 1999, 2001, 2002. Vão se articulando localmente estruturas de mobilização, vão surgindo lideranças plebeias, vão se criando tarefas e objetivos compartilhados. Depois vem a segunda fase, que é quando esta vontade se objetiva territorialmente. Se objetiva como projeto-proposta, se objetiva como liderança. Chamou-se esta etapa de “empate catastrófico”. Forças que se organizam, se aliam, portadoras de horizontes diferentes, de necessidades e propostas diferentes. Cada qual tem adesão social. Por isso, “empate catastrófico”.

Isso vai de 2003 até pelo menos 2008. Depois vem o momento em que esta força nova se converte em governo com a vitória eleitoral. Mas a tensão de poderes continua. A Meia Lua, com seu projeto de país, conservador, esse seria o terceiro momento. O quarto momento é a fase heróica. Quem vai ter o poder? O velho bloco se reconstrói com a tomada de prédios, com a tentativa de golpe de Estado, com a tentativa de assassinato do presidente Evo, trazendo mercenários para dividir a Bolívia, como se tentou, ou o novo bloco no poder que se consolida? É o momento que chamamos de robespierriano...

Mas, ao contrário de Robespierre, vocês tiveram a coragem de se abster da repressão, do freio à mobilização social diante das provocações muito sérias como a tomada de aeroportos e prédios públicos ou o massacre de Pando.

Fomos robespierrianos à nossa maneira. Não houve violência, mas houve uso de capacidade de força. Os adversários se olharam, se mediram e disseram “até aqui chegamos” e recuaram, mas medindo forças. Aí o discurso calava e o que contava era a força. Desdobrável, potencial. Aí se dirime, digamos, a consolidação do novo bloco de poder, que depois dá lugar à nova Constituição e à reeleição do presidente Evo em 2009, com 64% dos votos.

Depois vem o momento da institucionalização e da consolidação das conquistas feitas até aqui. Agora estamos nesta quinta etapa, que tem outra conotação. Não é o surgimento, não é a confrontação, não é o momento de força; consolidou-se um bloco de poder. Há um projeto de país em marcha que se caracteriza por sua plurinacionalidade, pela igualdade de culturas, de povos, de idiomas. Da descolonização do país, que levará muito tempo. Da desconcentração do poder. Um processo de busca de industrialização do país, preservando o setor camponês. Essa é a etapa em que nos encontramos agora.

E por que é a etapa menos compreendida?

É que uma vez que desapareceu a grande confrontação de blocos, o que emerge agora são as contradições no interior do bloco. É algo inevitável, necessário e previsível. Necessário para a continuação do processo. Mao o chamava de contradições no seio do povo. Este é o momento maoísta ou leninista do processo. Este é um momento em que, consolidado o bloco, vêm os debates, portanto, há tensões em torno de como fortalecer e aprofundar o processo de mudança. Aí surgem olhares diferentes. Já não é o momento de grande ascensão. Como toda onda, é o momento da ação coletiva. Então, eu vejo que a maior tensão é entre setores que buscam um uso corporativo do excedente econômico, contra aqueles que buscam um uso geral do excedente. Vimos isso antes do conflito com a COB (a Central Operária Boliviana), no ano passado, com os indígenas das terras baixas e das terras altas. Os indígenas das terras baixas são poucos, cerca de 3% da população. Os indígenas das terras altas chegam a 60% da população. Todas as terras fiscais, todas, que desapropriamos dos fazendeiros, estão em terras baixas. Os das terras altas dizem “eu também sou indígena, eu também sou boliviano, eu também tenho direito a que o Estado me dê terra, caso necessito”. Essa é uma disputa. A partir de um olhar geral, a terra do Estado deve ser para todos. Primeira tensão, que levou a um debate criativo no setor indígena e se restabeleceu a unidade, mas houve um debate entre o uso geral e o uso corporativo.

Depois veio a questão da COB. A tensão se deu entre a classe média estatal da COB, setor de saúde, setor de educação, com o setor operário e camponês da COB, que defendia que os recursos que juntamos nestes cinco anos sejam investidos na base industrial do país. Os companheiros da educação e saúde diziam “não”, o que nós queremos é que se melhorem os salários hoje.

Você coloca isso como um debate interno da COB, mas nos jornais se lê como uma disputa entre a COB e o governo.

É que são três momentos. O primeiro, interno à COB; os operários são da COB, os mineiros, os petroleiros são da COB, os camponeses são da COB. E aí houve um debate. Aí se deu uma aliança entre um setor interno da COB, a saúde e a educação, e outro setor da COB, o setor camponês e indígena, com o governo. Como usamos o dinheiro que economizamos, que acumulamos ao longo destes cinco anos? Aumentos salariais de 100%, 200%, ou industrializamos o gás, o lítio, setores do campo para que o povo volte a trabalhar ali? Esse foi o debate que houve. Os setores da saúde e educação da COB entraram numa greve geral indefinida, que só foi acatada por esses setores, 15 dias uma parte deles não trabalhou e no final este bloco governo-camponeses-indígenas-movimentos sociais mantiveram a posição de que o excedente era para uso produtivo e aí estamos. O importante é que se colocou em debate o que se faz com o dinheiro, porque não é dinheiro do governo, mas de todos. O debate saiu do Parlamento e chegou a toda a sociedade, e a maioria das pessoas apoiou a ideia de uso produtivo, mas claro, com greves, mobilizações, bombas, mas o governo não cedeu.

Aí não, mas cedeu no “impostaço”.

Tivemos que voltar atrás.

O “impostaço” foi ideia sua?

Foi uma decisão do governo. A ideia era a mesma. Deixar de subvencionar os contrabandistas que levam o nosso combustível para fora, e fazer com que chegue ao povo. Mas claro, o aumento de combustível tem um efeito geral na economia, no preço dos alimentos. A isto se somou algo sobre o qual não se falou muito. Que justamente nesses meses, dezembro, janeiro, houve uma alta do preço dos alimentos em nível mundial e um desabastecimento de açúcar em nível interno. Então voltamos a baixar o preço da gasolina, voltamos atrás, mas o açúcar continua subindo e faltando, sobe o milho, sobe o trigo, sobem as verduras. Agora se estabilizou. Em março baixou um pouco, mas nos afetou em pleno pico e não calculamos bem o efeito que teve sobre a população. Isso foi o que aconteceu. Com o presidente fomos às assembleias, estivemos no campo e nos bairros. As confederações camponesas diziam “nos afeta, mas é necessário”, mas na cidade nos disseram “nos afeta e é necessário, mas não o façam”. Soubemos entender e retrocedemos um passo.

Nesta etapa pode parecer que os problemas políticos estão encaminhados e que o desafio é o crescimento. Dá a impressão de que com o que têm não atingiram as grandes expectativas que geraram. Qual é o plano para gerar mais riqueza?

É que no fundo a política é economia concentrada. Há um momento da política. Alianças, discursos, sentido comum da história. Mas logo tem que se traduzir em fatos, em benefícios. O debate de Lênin pela NEP (Nova Economia Política, 1921) é que se devia dar de comer à população. Sim, se podia falar do Exército Vermelho e da revolução mundial, está bem, espírito da época, socialista e comunista. Mas, e depois? O que vão comer?

Salvando a diferença de escalas, é o debate na Bolívia. Criou-se um sentido comum da história. Indígenas no poder. Igualdade do povo, desconcentrar o poder. Agora triunfou isso diante da lógica neoliberal do mercado e das privatizações, isso tem que refletir no bem-estar das pessoas. A demanda da população é legítima e deve ser solucionada pelo debate dos próprios setores interessados. Em 1982, houve um governo de esquerda (Siles Suazo). Mas em vez de enfrentar os temas, de expô-los, o que fez? COB, se te mobilizas e pedires 20%, aqui tens 20%. Se os companheiros se mobilizarem, pedirem 100%, aqui têm 100%. Em um ano, a inflação disparou de 3%, 4%, chegou a 17.000%. É uma opção muito fácil. Diante de uma demanda, não a debates com o povo, a resolves, não crias conflito para ti hoje. Tapas um buraquinho, amanhã tens uma cratera.

Isso se chama populismo.

Nós não agimos dessa maneira. Vamos debater. Este dinheiro não é do presidente, é da Bolívia. Os companheiros professores querem que se aumente o salário, mas aqui os companheiros do campo querem que se faça a represa e os companheiros petroleiros querem que se faça a petroindústria. Vamos debater. Isto é melhor porque dentro de três ou quatro anos vão nos permitir grandes aumentos de salários. Não, eu quero o aumento agora. É no debate democrático que vamos buscar as soluções.

Você fala de repartir a mais-valia e está claro que distribuem bem. Mas eu me perguntava como fazem para aumentar o bolo.

Não distribuímos tudo. Distribuímos uma parte. Nós somos o país da América Latina que mais distribuição do PIB faz diretamente às pessoas; 2,5% do produto bruto chega diretamente às pessoas como transferência. Depois vem o Brasil, com 1,7%, e o Equador, com 0,7%. Mas outra parte de nossos recursos, de nossas reservas, em vez de distribuí-la sob pressão, a submetemos ao debate geral. Mantemos os salários mais baixos para industrializar. Daqui a três anos a indústria do lítio nos dará bilhões e a indústria petroquímica, 1,5 bilhão. E apenas quando isso sair, se poderá melhorar o salário. Foi o que fizemos agora. Apostamos em não haver distribuição populista hoje, para que isto tenha sustentação. Suportamos as críticas e a paralisação da educação, aguentamos que nos digam que este é um governo malvado, para manter a linha. Vamos semi-industrializar o país em cinco anos: hidrocarbonetos, lítio, mineração, energia elétrica e um pouco da agricultura.

Com que dinheiro?

Temos quatro fontes. A primeira é a das nacionalizações, que nos permitiram em cinco anos multiplicar por cinco os investimentos públicos. Investíamos, em 2005, 600 milhões de dólares; hoje investimos 3,2 bilhões. Para a Argentina não é nada, mas para a Bolívia é muito. A segunda fonte são nossas reservas internacionais. Somos o único país do continente que tem reservas internacionais equivalentes a 50% do PIB. Nos últimos meses o presidente Evo decidiu uma linha de crédito para empresas públicas do Banco Central para lítio e para hidrocarbonetos e plantas que industrializem o gás. Depois, o presidente Evo decidiu fazer uma lei que permita usar dois bilhões de dólares das reservas para a questão hidroelétrica, mineração e agricultura. A terceira fonte são os créditos de organismos internacionais. No ano passado passamos a ser um país de ingressos médios, e isso nos permite melhorar os créditos de organismos como o CAF, o BID e o Banco Mundial. Esses créditos estão destinados a projetos de infraestrutura. E estamos trabalhando de maneira acelerada com investimentos estrangeiros, fundamentalmente a China. Queremos trabalhar com a China a questão do ferro, mineração e uma grande estrada de ferro que atravesse a Bolívia.

Pelo esquema que me assinala, a Bolívia continuará tendo uma economia extrativista.

Sim. Nossa base produtiva é extrativista desde o século XVI, com a chegada do vice-rei Toledo. Neste quinquênio queremos um choque industrial, não industrialista, mas a combinação entre tecnologia e mão de obra. Queremos começar a elaborar matéria-prima. Hoje o estanho sai da Bolívia e o vendemos de forma bruta. Queremos entrar no segundo nível de semi-industrialização de nossas matérias-primas neste quinquênio. Queremos um choque de crescimento.

Mas não basta. Há quanto tempo estão esperando por investimentos para o lítio?

É preciso esperar mais. Você investe hoje em petroquímica e o primeiro resultado só se vê dentro de quatro anos. Você investe em lítio, e vê o primeiro resultado em pequena escala no fim do ano, e em grande escala apenas em 2014. Estamos imaginando que estes investimentos que fizemos nos últimos dois anos terão seu primeiro efeito importante em crescimento, em mais excedente e em emprego, calculamos que entre 2013 e 2014.

Eu me referia ao fato de que os investimentos estrangeiros estão demorando para chegar.

Sim, evidentemente. Foi uma decisão que tomamos de modificar a forma como nos vinculamos com os investimentos estrangeiros. Temos o maior government take (fatia paga ao governo) do continente. Na Bolívia é de 85% a 89% nos megacampos de gás que sai para o Brasil e a Argentina. É elevado, mas foi a decisão que tomamos para garantir a introdução de excedentes. Vamos apostar nos investimentos estrangeiros, fundamentalmente os países asiáticos, Coreia, China, para estas megaobras que têm a ver com estradas de ferro, extração de ferro e eletricidade. Mas o maior esforço está recaindo sobre o Estado.

Como está a relação com os Estados Unidos?

Nós, quando entramos no governo, fomos muito claros com os norte-americanos. Dissemos que queremos ter boas relações com os Estados Unidos, admiramos sua tecnologia, admiramos sua indústria, necessitamos de seu mercado. Mas que não vamos obter isso às custas da hipoteca de nossa soberania. Dissemos: “queremos continuar a ter boas relações com vocês, mas não se metam em nossa vida política interna, nem com o governo, nem com a oposição”. Antes, na Bolívia, para ser presidente, vice-presidente ou ministro, comandante da polícia, você tinha que mostrar seu documento de existência planetária, isto é, o visto de entrada nos Estados Unidos. Caso contrário, não existia. Isso acabou. Em 2006 e 2007, trabalhamos assim. Eu fui três vezes para os Estados Unidos para bater na porta dos congressistas: “temos produtos, necessitamos de seus mercados”. No quarto ano, a intromissão foi muito grande. Os Estados Unidos, através da Usaid e da Embaixada, se imiscuíram no conflito com a Meia Lua, então o presidente tomou a corajosa decisão de expulsar o embaixador.

E agora?

Hoje estamos negociando um tratado, um convênio-marco com os Estados Unidos, que reflita que todas as ajudas são bem-vindas, todos os intercâmbios também, mas sem que se intrometam nos assuntos de nosso país. Os documentos vão e vêm, mas falta um último ponto. Nós queremos que a ajuda seja canalizada através do Estado e não através de uma Ong da oposição. No convênio há um artigo onde, a pedido deles, se mantêm velhos compromissos. Estamos trabalhando, confiamos em assinar logo este novo convênio que melhore a relação.

29/03/2011

Democracia mini

David Rodríguez Rodríguez. Artigo tirado de Altermundo, aquí.

É para volver caer baixo o xugo da aristocracia dos ricos para o que se quebrou o xugo da aristocracia feudal? Escribía Maximilien de Robespierre nun discurso do ano 1791 que defendía o sufraxio universal. 
E engadía:
"Todos os homes nacidos e domiciliados en Francia son membros da sociedade política chamada nación francesa, é dicir, cidadáns franceses. Sono pola natureza das cousas e polos primeiros principios do dereito de xentes. Os dereitos anexos a ese título non dependen da fortuna que cada individuo posúa, nin da cantidade de impostos aos que estea sometido, porque non é o imposto o que nos fai cidadáns; a calidade de cidadán só obriga a contribuír aos gastos comúns do Estado segundo a capacidade de cada un. Agora ben, podedes dar leis aos cidadáns, pero non podedes aniquilalos. Os partidarios das medidas que estou a criticar percibiron por si propios esa verdade, xa que, non atrevéndose a negar a calidade de cidadán a quen estaban desherdando politicamente, limitáronse a evadir o principio de igualdade que necesariamente presupón mediante a distinción entre cidadáns activos e cidadáns pasivos. Contando coa facilidade con que se governan aos homes con palabras, trataron de confundirnos proclamando con esa nova expresión a máis manifesta violación dos dereitos humanos."
E cómpre retomar os argumentos radicalmente democráticos dos revolucionarios franceses agora que a nosa está a ser galvanizada diante dos nosos ollos. Nun lapso de apenas 72 horas asistimos a dous episodios máis deste claro devalar cara o neofeudalismo que tamén separa os cidadáns en activos e pasivos. O sábado, o presidente Zapatero mantiña a segunda das reunións cos "notables do reino" (a nova cámara dos Lores como a definiu Ignacio Escolar). Onte mesmo, Mariano Rajoy, nun sarao con Pymes, facía público o seu desexo de substituír a asignatura escolar de "Educación para a cidadanía" por "Fomento da actividade emprendedora" (aínda que a claridade non é a maior das virtudes de Rajoy, desta volta creo que todos comprendemos a mensaxe subliminal que se nos enviaba). Se os dous líderes do turnismo oficial deixaban ás claras a concepción aristocrática e antidemocrática da sociedade civil que lles impulsa, tamén demostraron, estes últimos días, a que políticas concretas conduce irremediablemente esa visión da sociedade: por unha banda o anuncio de Zapatero de vincular por lei, como manda o chamado "Pacto do euro", gasto público e crecemento (lei complementaria á que vinculará, salvo que UGT e CCOO nos sorprendan, produtividade e salarios). Dificilmente se pode atopar lei máis antidemocrática que aquela que impide calquera alternativa en política económica, aínda que esta non sexa máis que a vella receita do investimento contracíclico (no contexto en que nos movemos mesmo o keynesianismo é subversivo). Pola outra, a suxestión do presidente de Murcia, en presenza de Mariano Rajoy, de comezar a cobrar pola asistencia sanitaria e educativa pública. Algo especialmente desvergoñado se temos en conta que Murcia é unha das comunidades con maior número de parados —menor número, polo tanto, de xente con capacidade de pagar nada— do Estado español, por mor da súa entrega á economía do tixolo.

Será o noso estado de shock, que diría Naomi Klein, tan paralizante como para permitirmos esta involución?

10/03/2011

Esquerda = Solidariedade

José Luis de Zárraga. Artigo tirado de aquí.

http://www.blogoteca.com/upload/bit/arti/1617-37276-a-sempre-abril-sempre.png

"Liberdade, igualdade, fraternidade", o lema que acuñou Robespierre, foi desde o principio unha fórmula coxa. Xa durante o Termidor, xunto á cabeza daquel, amputouse o lema a súa terceira pata contrafeita, aínda que logo a recuperara a República a efectos retóricos. A súa coxeira de nacemento explica que o termo "fraternidade" se evaporara na historia, quedando da tríada orixinal só a parella "liberdade-igualdade".

Por que é coxo o lema revolucionario? Pola heteroxeneidade dos seus termos. En cada termo habería que pensar o efecto político -a norma, a acción- e o fundamento ideolóxico -o argumento, o discurso-. Liberdade e igualdade denotan o efecto político; fraternidade, o fundamento ideolóxico. Liberdade remite ás liberdades civís; igualdade, aos dereitos universais; pero ao que remite fraternidade queda oculto, o termo non o fai explícito (máis ben escóndeo coa súa enganosa transparencia).

As liberdades civís son un efecto político -efecto na constitución da sociedade-; o seu fundamento está no recoñecemento da igualdade das persoas: se todas as persoas son iguais, ningunha pode impor ás demais a súa vontade, todas son libres e só o compromiso social libremente adoptado obrígaas. Así mesmo, a universalidade de dereitos é tamén efecto político do principio igualitario: o seu efecto nas condicións de vida social, os dereitos que, por ser iguais, recoñece a sociedade a todos.

"Os seres humanos nacen libres e iguais" é unha fórmula equívoca que remite o que é político á natureza. Non se nace libre; nin escravo. A liberdade é unha consecuencia política da igualdade. O fundamento da Declaración de Dereitos e Liberdades é o recoñecemento da igualdade. E esa é a revolución radical, a mutación histórica de 1789, que cambia de raíz a constitución da sociedade e representa a ruptura con calquera outra sociedade anterior, constituídas sempre sobre o principio de desigualdade.

No entanto,  a igualdade como fundamento é tamén unha afirmación ideolóxica, non unha constatación obxectiva. Non é certo que os seres humanos nazan iguais (nin en sexo, nin en raza, nin en condicións físicas...), aínda que para a sociedade sexan iguais desde o seu nacemento. A súa igualdade é unha asunción ideolóxica que pasa por borrar a pertinencia social daquilo que a diferenza e de afirmar a identidade e equivalencia de todo ser humano en canto membro da sociedade. A igualdade fundamental é producida pola sociedade que se funda sobre ela.

"Fraternidade" é a pata do lema revolucionario que coxea, porque mentres que "liberdade" e "igualdade" falan dos seus efectos políticos, as liberdades e os dereitos universais, "fraternidade" queda en expresión ideolóxica, moi controvertíbel ademais. Pronto a nova sociedade, baixo a hexemonía burguesa, prescindiu dela para consolidar a díada que parece camiñar firmemente sobre os seus dous pés.

Ese terceiro termo amputado nas nosas democracias é con todo fundamental porque é o que define a esquerda. Hai que restaurar a tríada mutilada, dando á súa pata colla o que lle falta: o termo que exprese os efectos políticos aos que remite. Fíxose en 1848, e en 1871, na Comuna de París, e nas Internacionais. Os efectos políticos do emblema ideolóxico da fraternidade exprésanse co termo "solidariedade". A ideoloxía da fraternidade é o fundamento dunha sociedade constituída sobre o principio da solidariedade: a sociedade comunista -no sentido orixinario-, a sociedade da comunidade de bens, organizada sobre o principio do ben común (en oposición radical á sociedade da competencia, do interese privado ou da caste ou a clase social).

A "fraternidade" fúndase tamén no recoñecemento da igualdade. A relación con ese fundamento é metafórica: todas as persoas, ao recoñecerse iguais, son como irmás. Diso séguese a solidariedade como principio social constitutivo: solidariedade entre os membros da sociedade na distribución de cargas e bens.

Ao nomeala "fraternidade", non debe confundirse a solidariedade coa caridade nin coa compaixón. Caridade e compaixón son sentimentos que non remiten á organización da sociedade ou ao sistema económico, nin os cuestionan, senón ás relacións entre as persoas. O capitalismo máis insolidario pode pretenderse compasivo. A caridade co irmán pode compatibilizarse coa explotación económica. É certo que, a algúns cristiáns, quizais máis fieis ao espírito do seu profeta, o amor ao próximo pode levarlles á solidariedade. Pero esa é outra cuestión: a de que leva á xente a posicións de esquerdas. A esquerda non se define pola caridade, aínda que esta poida levar a alguén á esquerda.

Por esta identidade esencial entre a idea de esquerda e a solidariedade, un partido de esquerdas non pode asumir sen contradición o sistema capitalista, cuxo fundamento está na competencia individual polo máximo beneficio, senón que ha de aspirar a cambialo, a instituir o beneficio público e o benestar común como principio reitor da organización social. O fracaso da experiencia comunista -ou máis ben a súa derrota- levou a moitos que continúan chamándose socialistas a asumir o sistema capitalista como única alternativa e a renunciar, non xa ao marxismo, senón tamén ao socialismo, é dicir, á idea dunha sociedade gobernada pola solidariedade, que é o que define á esquerda.

22/02/2011

"A diferenza entre PP, PSOE, PP e Esquerda Unida é nula, som traidores"

Antonio García Tervijano. Artigo tirado de aquí e traducido por nós. García Trevijano afirma que "non hai democracia. O sistema impide que a sociedade civil estexa no Parlamento" e engade "séguese a ocultar que o promotor do 23-F foi Xoán Carlos I".








O avogado e pensador republicano Antonio García-Trevijano (Selecta, 1927), fundador da Xunta Democrática, foi un dos máis destacados opositores á ditadura franquista. Trevijano, que hoxe presenta na Fundación Caixa Galicia da Coruña o seu último libro, Teoría pura de la República, da editorial El  Buei Mudo, defínese como "un revolucionario" e asegura que en España "non hai democracia". Este afervoado intelectual, cabeza visíbel do Movemento dos Cidadáns cara á República Constitucional, que foi encarcerado por orde de Fraga polas súas declaracións sobre Franco nos estertores do réxime, sostén que "os partidos políticos son tiránicos". No seu último libro trata a revolución francesa desde unha nova visión.

Defendo unha tese contraria á que defenderon os grandes historiadores da revolución francesa do século XIX. Non se escribiu a historia do seu pasado senón que os historiadores defenderon as súas posicións ideolóxicas, e eu fixen unha análise obxectiva. Case todos os historiadores defenderon a mentira de que o rei non fuxira senón que fora secuestrado. A morte de Robespierre deu paso a modernidade, a un pacto do poder coas finanzas para estabelecer a corrupción como sistema de goberno, e niso estamos.

 Asegura que os partidos actúan como aliados das oligarquías.

Moitísimo máis grave que iso. Todos os partidos actuais son ditatoriais e tiránicos. Franco tiña un partido único, como Mussolini e Hitler, e a monarquía española ten, no canto dun partido único estatal, varios. A diferenza entre a Falanxe, o PP, o PSOE e EU é nula, son partidos estatais e traidores á sociedade civil, inimigos dos electores, que os votan porque son incautos e non saben que están a votar ao Estado, inimigo da sociedade civil. Os partidos estatais son unha monstruosidade xurídica e política, un circuíto pechado de intereses. Que isto sexa aceptado polos españois significa que os medios de comunicación e as universidades están ao servizo da oligarquía que controla o Estado. Os que votan están en servidume voluntaria aos partidos estatais. É un termo de Étienne da Boétie, amigo de Montaigne. Refírese a que temos tiranos porque os sostemos.
Afirma que en España non existe democracia.

Como vai existir se o sistema electoral prohibe que a sociedade civil e os electores estean representados no Parlamento? Aí só están os partidos e as listas fanas os xefes de partido. O sistema nin sequera é representativo e tería que haber separación de poderes, que non a hai. Así que non existe democracia. Hai 35 anos era eu só, desde a Xunta Democrática, o único que se opuxo ao Pacto da Moncloa, ao acordo dos partidos, con Suárez e coa Falanxe, e fun o único que atacou á constitución dicindo que era froito da oligarquía. É un escándalo que se tolere que os partidos e os sindicatos estean pagados polo Estado.

Presume de non cambiar de opinión desde hai máis de 30 anos.

Son un revolucionario, quero cambiar de verdade o réxime de partidos por un sistema democrático, e avogo pola acción colectiva. O Movemento dos Cidadáns cara á República Constitucional, que fundei, postula isto. Non hai esquerda política, só hai pobres e esquerda social porque EU forma parte da oligarquía, ao estar subvencionada polo estado monárquico. É unha vergoña que teñan a ousadía de chamarse republicanos. No franquismo a miña voz era a máis escoitada, pero os partidos pactaron coa corrupción e fun relegado ao ostracismo.

 Segue sendo un tema tabú o 23-F?

Séguese ocultando que o promotor do 23-F foi o Rei Juan Carlos I. Isto díxeno entón. Ao pouco de publicar esta opinión miña nun xornal, Sabino Fernández Campos -Secretario Xeral da Casa Real española- díxome que eu fora o único que dixera a verdade sobre aqueles feitos. Ademais, confirmoume que a miña interpretación fora exacta e que o Rei fora o responsábel de todo. En vida, Sabino xamais o desmentiu.
Que opina da Transición?

A Transición foi unha permanencia no mesmo a través dunha transacción, á renuncia ao esencial por parte dos partidos para chegar a un consenso. A ditadura dun partido deixou paso á ditadura de varios partidos. O partido Comunista renunciou a ser comunista, o Partido Socialista renunciou a ser socialista e o Partido Popular non tivo que renunciar a nada, porque procedía do franquismo de Fraga e seguiu sendo fiel a si mesmo. E ese pacto horríbel e ese engano ao pobo é a Transición. Ademais, o pobo non puido manifestar a súa opinión sobre a Constitución, como vai ser democrática se non se aprobou en referendo? 

Fraga podería ser xulgado se prospera a querela arxentina para xulgar o xenocidio franquista. Que lle parece?

Fraga é responsábel de mortes e secuestros. É o símbolo do crime e da vergoña da Galiza, e non porque me metese no cárcere, senón porque foi a icona da represión.

20/01/2011

Indagacións sobre a cidadanía (I): introdución ao dereito de cidadanía nun contexto de crise capitalista

Raul Asegurado Pérez. Artigo tirado de aqui. Recomendamos também para os que nom o figestes a leitura do último artigo de Beiras em Galicia Hoxe, "Indignádevos!" como intróito a este artigo. Raul Asegurado é membro da Coordenadora em funçons do Encontro Irmandinho e participou da elaboraçom da tese político-ideológica desta III Assembleia Nacional.
http://www.blogespierre.com/wp-content/robespierre02.jpg
O conceito de cidadanía sempre estivo vencellado á noción de dereitos, especialmente aos dereitos políticos, que permiten ao individuo intervir na dirección dos asuntos públicos. Na tradición clásica, a cidadanía é o conxunto de dereitos e deberes ao cal un individuo está suxeito en relación á sociedade na que vive.

É por iso, que a igualdade ante a lei (isonomía) que garante a cada cidadán a equidade de dereitos está na base mesma deste conceito, mais a pregunta subxacente a isto é, quen é propietario, posuidor da cidadanía? É o Estado-Nación quen a outorga? Ou é un dereito das persoas?

Noutras palabras, só afondando na filosofía do dereito (da cal eu non son un experto) un pode valorar o significado completo do que é ser cidadá ou cidadán, Hannah Arendt no capítulo final da súa obra As orixes do totalitarismo fala dos “sen dereito” e plantéxase a seguinte cuestión que é piar no que nos atinxe: quen ten dereito a ter dereitos?

Por suposto, as persoas, os individuos, teñen dereito a ter dereitos, reguladas ou non polos estados-nacionais, pero se non o está, non teñen ese dereito… menudo encerello! non? Ben é certo que non é o mesmo ser nacional que ser cidadán, pero ese é outro tema. Hannah Arendt mostra que ser un suxeito de dereito está alicerzado na pertenza a un Estado, e que coa perda da identidade política, é a condición humana mesma a que está en risco, aínda que eses suxeitos “sen dereitos” sexan obxecto de políticas humanitarias. Despoxado o ser humano da súa condición de cidadán, seguindo con esta reflexión arendiana, podemos dicir que teríamos metaforicamente a un ser humano espido, e como dicía Agamben: “O mundo non atopou nada sacro na abstracta desnudez humana”.

Ser cidadán, nun senso máis republicano, é un dereito adquirido nun exercicio de autoconciencia por e para poder autonomamente responsabilizarse dos asuntos públicos. Por que digo autonomamente? Porque os menores non-autónomos (tema que tratarei adicar tempo das miñas matinacións nun futuro, xa que é o meu campo laboral) non poden ser responsábeis dos asuntos públicos, aínda que si, ao participaren neles son cidadáns pasivos e en potencia. Mais, podemos falar dunha minoría de idade nos cidadáns adultos? Si, e isto vai relacionado co conceito de emancipación, unido ao sentido e o destino da política democrática. Noutras palabras, nunha cultura republicana, ser cidadán é un continuo proceso de emancipación persoal e colectiva que permita ser autónomo e responsábel das diferentes esferas da vida social (política, económica, etc…), en definitiva, poder vivir sen permiso de ninguén (persoa ou institución).

É por tanto, como os recurtes dos Estados sobre os dereitos civís que está a conlevar a crise capitalista actual, está a por en entredito os valores máis xenuínos e incluso simbólicos do “ser cidadá/n”. A sociedade civil pasa a ser obxecto da vida política, non suxeito activo, unha escollida elite económica (financeira e empresarial) mantén un diálogo fluído cos governos, no Reino de España cun governo “socialista”, ao que lles impón as normas de relación a costa das persoas do común, dos cidadáns. Unha vez máis, como aconteceu ao longo da historia, diferentes tipos de clase, casta…. aparecen na esfera social evidenciando os diferentes privilexios e a non-isonomía, a non-equidade de dereitos fronte a lei. É no proceso de expansión e concienciación dunha cultura republicana, onde a cidadanía asumiría a maioría de idade, nun contínuo proceso de emancipación onde se evidencia a contradición de ter unhas “leis constitucionais” no senso de Robespierre (non no senso Constitucional ao uso), refírome ao “reinado apacíbel das leis constitucionais” que coma apuntaba só pode darse co paso previo da “guerra da liberdade contra a tiranía”.

Mais na definición do Estado e da cidadanía en Robespierre xoga un papel fundamental a democracia, porque toda condición suxeita a ese “reinado apacíbel das leis constitucionais” baséase só nunha verdadeira democracia, onde o “Estado, en que o povo é soberano, guiado polas leis, que son obra súa…”, que quere dicir isto de transfondo? Que a autorgación ou non da cidadanía recae nos Estados governados pola soberanía popular e non polas influencias dos lobbys de poder que mercantilizan, entre outras os fluxos migratorios. A cidadanía e a inmigración será a seguinte entrega deste tema. Mais os recurtes de dereitos civís das sociedades, dirixidos polos centros económicos e implantados polos governos dos Estados son un mecanismo de control férreo aos procesos de emancipación das próprias persoas.