Mostrando postagens com marcador Raul Asegurado Pérez. Mostrar todas as postagens
Mostrando postagens com marcador Raul Asegurado Pérez. Mostrar todas as postagens

13/02/2012

Intervención na IV Asemblea Extraordinaria do EI de Raul Asegurado

Raul Asegurado.



Boa tarde irmás e irmáns:

Toca respostar primeiramente á cuestión plantexada, na lóxica e no compromiso asembleario adquirido polo Encontro Irmandiño hai un ano, de discernir se despois da XIII Asemblea Nacional do BNG, este é rexenerábel ou non.

Penso que atendendo á própria natureza do ser humano, esta debe ir en dúas liñas, unha opinativa e por tanto afectiva e sentimental, e outra racional, pois somos seres raconais e sentimentais, sentientes coma diría Zubiri.

Eis que no plano opinativo, penso que debemos centrármonos en dúas cuestións:

- A Casa común do naconalismo, no senso etimolóxico do fogar, da fogueira que alumea e quenta a convivencia. Que agarimosamente convida ás outras persoas individuais ou coletivas a partillar da súa casa para seguir na loita común, incluso pra @s que non están organizados dentro desta casa común, nun exercicio de xenerosidade. Porque este era un obxectivo que nos marcamos no proceso preasemblear, abrir o BNG a todas e todos e rematar coa forza centrífuga que nos arrastraba ao illamento. Todo isto evidénciase imposíbel, non só por non ter acadado este obxectivo estratéxico, senón porque a convivencia interna está demasiado deteriorada, e non hai fogar.

- É unha mágoa, unha realidade dolorosa este momento. E permitídeme, sabendo que eu non son ninguén, nin teño autoridade para falar en nome dunha xeración, dicer, claramente, sen tapuxos, que as xeracións máis novas sentimos dor tamén neste momento. Eu entrei a militar no BNG no ano 1997 na miña minoría de idade, mais a miña participación dentro da organización política como na acción social está e sempre estará en débeda pola xenerosa entrega que xeracións anteriores á nosa asumiron en primeira persoa e con valentía as cousas que fomos asumindo nós. Agora, pídovos que comprendades que a vosa dor, a dor das xeracións que levan traballando pola organización do nacionalismo desde os anos 60, 70, 80, que foron capaces de artellar o BNG, é compartida e comprendida polas xeracións máis novas, sabémonos en débeda con vos. Mais quero sinalar unha cousa, se me permitides. Na política hai que ter presente o capital humano e coletivo acumulado das xeracións anteriores que marcan o presente, e que se vencellan nunha mesma tradición, mais o máis importante é o presente, tamén é certo, hai que ter claro a proxección do futuro, mais a valía política determínase polo presente. E no presente, irmás e irmáns, debemos estármonos todos en igualdade, sentírmonos corresponsábeis todas as xeracións; as xeracións máis novas debemos, e xa digo que non estou autorizado para falar en nome da miña xeración, mais quero asumir e transmitir humildemente un sentir común; como digo, estamos no momento de asumir un protagonismo que non podemos deixar pasar e estamos dispostos a elo. Non queremos que vos sintades sós, que non asumimos os reptos que se nos presentan. Dóenos a mesma dor, esperánzanos as mesmas esperanzas. No presente atopámonos e debemos traballar conxuntamente con ilusión e honestidade.

Mais como digo, hai outra parte da resposta que se debe dar noutros termos, máis racionais, eu son republicán, independentista e marxista, e o marxismo como método de análise social nos pode axudar a determinar as condicións materiais obxectivas para saber se o BNG é rexenerábel ou non:

1. Un discurso político incompatíbel desde o punto de partida da diagnose que se fai das desordes sociais e as realidades doentes. O sentimento de orfandade da esquerda nacional e social é esquecido pola direción do BNG, a impermeabilidade da cidadanía (en termos gramscianos) autónoma e consciente, organizada en movementos sociais ou non, fai que a diagnose sexa incompatíbel cos que así o detetamos.

2. As propostas de rexeneración son cada vez máis diverxentes, a relación cos movementos sociais, coas dinámicas que se dan na sociedade, fai que a nosa representación institucional fique máis illada e separada das propostas que se dan na sociedade.

3. A concepción da política en si mesmo, e da organización política xa non é distante, agora é diverxente e antagónica. A política como asunción persoal dun compromiso social, a organización política como unha vocación de servizo para a transformación sabedores de que o motor desta ferramenta está nas dinámicas sociais e non na clase política, unha clase política cada vez máis afortalanda na homoxénea e homoxenización do sistema de dominación atual, imposibilítanos construir conxuntamente o referente político da sociedade.

4. Unha evidencia, os textos aprobados na XIII AN do BNG, de fato imposibilitan a nosa laboura de permeabilidade cos setores que se afastaron do BNG por cansanzo ou por sentirse agredidos na última década; era por iso que o Encontro Irmandiño tiña unha dobre militancia, permitindo que houbera militantes que non pertenceran ao BNG, os textos atuais da APU-UPG e por tanto do BNG, imposibilitan esta ación que desenvolvíamos e por tanto, como debemos seguir facéndoo farémolo irremediábelmente fora.

Quero concluír, a forma de epílogo, enunciando as cousas máis inminentes, que o tempo atual nos impón:

Debemos ser determinantes, sen ambigüidades, e decidir unha ación, saírmonos do BNG, unha ación crea un hábito, a valentía, como hábito nos desafíos que se nos presentan; os hábitos crean carácter, o noso carácter ten que ser humildade e xenerosidade (sermos bos/boas e xenerosos/as), e o carácter levaranos a un destino, estar ao servizo da cidadanía (como dixen sen explicar, en senso gramsciano d@s que asumen un papel protagónico na construción social).

Este é o noso destino, que nos achega, unha pegada máis, paseliño paseliño, a que a nosas vaguedades cumprido fin terán!

02/02/2012

Unha asemblea máis?

Raul Asegurado Pérez. Artigo tirado do xornal en galego Praza Pública (aquí). Raúl Asegurado Pérez (Compostela 1980). Entusiasta. Diplomado en Traballo Social e Licenciado en Socioloxía. Doutorando pola UDC sobre a participación cidadá na toma de decisións públicas. Membro da Coordinadora Nacional do Encontro Irmandiño, do Consello Editorial de Altermundo, de AIS “O Peto”, de FiareGz, do Consello do FSGal, socio de Verdegaia, activista da economía social e do ecofeminismo socialista. Ten o seu propio blogue: Blog dun Irmandiño.



Déronse moitas circunstancias que poderían facer pensar que esta AN do BNG foi unha máis: por unha banda dúas correntes tentaron acadar a maioría democrática para facerse coa posibilidade de manexar o temón, unha continuísta e outra descontenta coa actual direción; unha grandísima mobilización da militancia; momentos de tensión e nervosismo... Coas súas dinámicas, coas súas manifestacións a posteriori normais polos gañadores, tamén polos vencidos...

Mais hai cuestións que a fixeron singular:

A expectativa criada pola esquerda nacional galega que está alén dos límites da militancia do BNG.
O debate centrado na convivencia interna e non tanto en termos de posicións colectivas da fronte cara ao exterior (agresións da dereita, crise económica, merma democrática e social, UE, etc...)
A difícil extración de conclusións obxectivas e definitivas unha vez rematado o cónclave.
O rumbo que tomará o BNG no futuro.

E isto a que se debeu? Que condicionamentos previos existiron que levaron a esta circunstancia? Ao meu modo de ver a resposta non é sinxela, e seguramente será insuficiente.
Por unha banda +Gz, o PNG, o EI e un conxunto de independentes coincidían na diagnose de que os males do BNG pasaban polo secuestro que a UPG estaba exercendo na fronte e por tanto, era un obxectivo inicial e irrenunciábel desprazala do centro gravitatorio (por certo que este centro sempre exerce unha forza cara a abaixo) e mudar a dinámica centrífuga por outra centrípeta.

O Encontro Irmandiño pola súa natureza constitutiva de permeabilidade social artellou mecanismos de garantía para abrir a fronte a moitos sectores ou ben excluídos ou ben afastados voluntariamente polo fartazgo que as dinámicas da U estaban propiciando, no caso de vencer na AN. Pola súa banda +Gz xenerosamente decidiu dar un paso cara a atrás nas súas aspiracións de dotar ao BNG dun discurso harmónico e apostou polo común denominador aceitando as diversas cosmovisións ideolóxicas da fronte e tamén, non é segredo, que existían dentro do pacto

Un dos temas vertebrais que se deron na Asemblea Nacional foi a lealdade

Así pois un dos temas vertebrais que se deron na AN foi a lealdade, a lealdade defendida en termos da UPG que consiste en asumir o ditame da maioría e por tanto, a deslealdade evidénciase cando unha minoría publicamente defende a súa postura aínda que así faga dano á organización; ou a lealdade entendida, como entende o EI, como unha defensa duns valores alén da vontade das maiorías ou por riba do que se diga, e por tanto, a deslealdade é vulnerar as normas de xogo que alicerzan os ideais.

Este tema foi o argumentado polo MGS (xa se comenta a forma de brincadeira que son o movemento galego cara a u, mgu por tanto) para apoiar ao portavoz nacional proposto pola U; acusando ao EI (e moi desafortunada e pouco elegantemente personificando) de saír publicamente manifestándose en contra do BNG. E foi aquí onde resultou evidente as dúas concepcións de lealdade. Unha que como dixen antes, a entende en concepción democrática e por tanto en termos de lealdade á organización, e outra que entende a lealdade en termos de valores poliéticos máis elevados alén dos democráticos, e por tanto ao ideario dun referente político ao servizo do seu suxeito, o povo galego.

E se me permitides, centrarei unhas liñas en explicar isto, poñendo un exemplo, que como todas e todos sabemos é imperfecto pola súa simpleza mais válido para clarificármonos: Ao longo da Historia, o fascismo chegou ao poder democraticamente; na Alemaña nazi un grupo de estudantes encabezaron algo que se deu en chamar “A Rosa Branca” defendendo uns valores por dignidade do povo alemán (era mocidade con vergoña!). Foron guillotinados, mais foron desleais? Alguén con mínimo de sensatez pode dicer que Sophie Scholl foi desleal? A esquerda pode tomar este exemplo ou moitísimos outros da súa historia para enaltecer os seus valores, aínda que o seu exercicio fora contra a vontade maioritaria dos seus povos, e alguén é tan docas de chamar a isto deslealdade? Acho e agardo que non.



En termos de socioloxía política, cando se analiza un comportamento social é necesario acudir ao discurso histórico e non centrarse no momento histórico onde este se produce; facer isto sempre foi argumento principal dos reaccionarios e por tanto, dos que renegan das esixencias de dar resposta á tradición á que pertencen.

O gran fracaso non foi que o BNG ficase dividido nun empate técnico

Mais a pesar de todo isto, sabedes cal penso eu que foi o gran fracaso da XIII AN do BNG? Non foi que o BNG ficase fortemente dividido nun empate técnico, tampouco que a UPG continuista vencese (por su posto que isto en si non é un fracaso), nin sequera a febleza que aparentemente podía amosar o pacto das sensibilidades doídas no BNG. O gran fracaso foi que a UPG non entendese a importancia vital que para este momento histórico do nacionalismo galego era facerse autocrítica do feito até agora no BNG, porque: 1. internamente a existencia é moi dificultosa, 2. externamente a esquerda nacional galega artellada moito máis alá da xota, cabalo e rei das organizacións nacionalistas, ten un fondo sentimento de orfandade; 3. obxectivamente o pacto social está roto e segue sen plantexarse a responsabilidade dos fracasos en cada comicio eleitoral.

As condicións obxectivas estaban dadas para encetar a refundación

O gran drama do nacionalismo organizado, que ten a día de hoxe o seu máximo expoñente no BNG, é que nin sequera no caso de ter gañado a lista que apoiaba a rexeneración, as condicións materiais obxectivas estaban dadas para encetar este proceso e o da refundación se a UPG non movía ficha, e a moveu, claro que a moveu! Ao igualiño que na Guerra Civil, cando uns decidiron liquidar a compañeiras/os republicás/ns para gañar a República aínda que acto seguido... xa sabedes o final! Pois iso.

Agora a única espranza, se é que hai tempo, é o desarme..., xa sei, moitas/os diredes, “agora a Unión do Povo Galego xa pode dar os pasos cara a atrás que non deu antes para que o BNG non rache, xa terá tempo de volvelos a dar cara a adiante”. Vale, ben, que queredes que vos diga nesta primeira achega á Praza Pública? Xa teremos tempo de dicer outras cousas!, se tal máis polo miúdo, iso si, o importante teñámolo sempre claro non é gañar o bando, é construír o novo referente político (sexa cal sexa...) sabedor que o máis valioso que ten é o seu suxeito, cada un e unha de vos, pois a esquerda nacional galega, a cidadanía consciente é e debe ser o motor, como na nosa tradición sempre o foron, as boas e xenerosas, os bos e xenerosos.

20/01/2012

Relendo a gramsci (IV): a hexemonía, o facer hexemónico dunha clase subalterna

Raul Asegurado Pérez. 

Cando explicamos desde o socialismo marxista a relación de dominación que as estruturas capitalistas exercen sobre as sociedades e como se lexitíma desde toda instancia o capitaneo dos intereses privados das oligarquías económicas sobre a sociedade, a través de mecanismos de adaptación das percepcións, explicacións, valores e crenzas, estamos a falar, do facer hexemónico de dominación dunha clase social, que expande como norma universal en toda a sociedade o que a ela, e só a ela, en maior grao beneficia.

Isto veu a ser o que Gramsci determinou como hexemonía social, unha función de direción inteletual e moral vencellada ao dominio do poder político; mais a clave fundamental de todo o que Gramsci propón está en ver como unha clase subalterna pode tornarse en clase dirixente e exercer o poder político, e por tanto converterse ela en clase hexemónica.

O elemento clave da crise da hexemonía está dada cando a clase, ou clases, sociais politicamente dominantes non conseguen resolver os problemas de toda a colectividade e impor a toda a sociedade a propria concepción complexa do mundo. Mais se existe unha clase subalterna que logra indicar solucións concretas aos problemas deixados sen resposta e vai incrementando a súa propria cosmovisión a outros estratos sociais, así creia un novo bloque social que paulatinamente vai tornándose hexemónico. Por tanto, a conquista da hexemonía é un proceso que se inicia coa crise de identidade dos valores, explicacións, percepcións e crenzas na sociedade, mais ten que existir unha clase non-hexemónica, subalterna, capaz de dar estas explicacións, e aí inicia o proceso, non é unha resultante espontánea, é un traballo centrípeto de interpretación que vai calando nos límites externos desa clase.

Esta foi sen dúbida unha das aportacións máis revolucionarias de Gramsci ao marxismo, o comunismo ortodoxo non foi quen en moitas ocasións de comprender que este proceso non é unha toma de poder institucional, senón que é un proceso de expansión discursiva que sitúa á sociedade civil como elemento vertebrador, e non ao “aparato” político, do protagonismo político.

Hai unha década, este proceso estaba asentado na Galiza, en moitas outras nacións ocidentais aconteceu o mesmo, mais foi esvaecéndose, unicamente pola lóxica de inverter o proceso de expansión hexemónica natural por unha imposta erroneamente. Cando a creación discursiva chegou a permeabilizar a esferas sociais que non eran as propias, no canto de asumir que tiña que ser un proceso lento de combate pola hexemonía, centrouse unicamente na toma do poder político, institucional, desprazando ao elemento protagonista do cambio social, e fortalecendo as posicións da clase política. Cando na Galiza chegamos ao punto en que os movementos sociais heteroxéneos partillaban valores ideolóxicos identitarios da soberanía, o traballo social que estas facían, que eran indispensábeis para a expansión do discurso hexemónico, ficou nun segundo plano, provocando inequivocamente un afastamento da sociedade civil máis dinámica do referente político, esta creba, foi e é a que rachou o proceso de expansión hexemónica da que partíamos.

Agora, coa chegada da crise capitalista provocada en graos evidentes polos límites da lóxica do crecemento ilimitado, evidencia novamente o paso atrás no que estamos, cando non somos capaces de concibírmonos desde a esquerda nacional como Estado e exercer como tal. Os grupos políticos dominantes non son capaces de explicar as causas e non son cridos pola cidadanía nas súas propostas, distanciando unha vez máis, á clase política das clases populares. O manter un discurso melódico co resto de forzas políticas aínda que sexa diverxente nalgunha escala cromática non é percibido como algo atípico e por tanto simplemente afortala o papel hexemónico actual e non a creba deste.

Mais volvendo novamente a Gramsci, como unha clase subalterna pode desenvolver un facer hexemónico? Partamos do seguinte texto:

As clases subalternas, por definición, non se unificaron e non poden unificarse mentres non poidan converterse en “Estado”: a súa historia, por tanto está entrelazada cao da sociedade civil, é unha función “disgregada” e descontinua da historia da sociedade civil e, a través dela, da historia dos Estados ou grupos de Estados. Hai que estudar, por tanto: 1) a formación obxectiva dos grupos sociais subalternos, polo desenvolvemento e as transformacións que se producen no mundo da produción económica, a súa difusión cuantitativa e a súa orixe a partir de grupos sociais preexistentes, dos que conservan durante algún tempo a mentalidade, a ideoloxía e os fins; 2) a súa adhesión activa ou pasiva ás formacións políticas dominantes, os intentos de influír nos programas destas formacións para impor reivindicacións proprias, e as consecuencias que teñan estes intentos na determinación de descomposición, renovación ou neo-formación; 3) o nacemento de partidos novos dos grupos dominantes para manter o consentimento e o control dos grupos subalternos; 4) as formacións proprias dos grupos subalternos para reivindicacións de carácter reducido e parcial; 5) as novas formacións que afirmen a autonomía dos grupos subalternos, mais dentro dos vellos marcos; 6) as formacións que afirmen a autonomía integral, etc.

Se ben como apunta Gramsci neste escrito un pouco máis abaixo, estas fases poden complementarse con outras, e con fases intermedias, o elemento clave que estamos a vivir dáse no estudo complexo da fase terceira, onde na Galiza, este control deuse dentro da forza política que estaba sendo interpelada pola fase anterior (segunda); isto conlevou a que emerxeran formacións proprias en todo o país na última década, ben por nacemento novo ou por excisións que reclamasen estas reivindicacións amplas pero sempre parciais (grupos ecoloxistas, humanitarios, pacifistas, altermundistas…), a fase inmediatamente seguinte é a que estamos a viver, en forma de orfandade do referente político que a sociedade civil galega ten, aínda que con pequenas excepcións, que seguen zoupando unha e outra vez dentro dos vellos marcos. A cuestión é que se estas excepcións non conseguen imporse a base dunha refundación imprescindíbel dese referente político, emerxe como irremediábel unha formación nova que afirme unha autonomía integral da clase subalterna que combata en termos de hexemonía a construción da sociedade que se pretende.

Conquerir unha refundación tamén é posíbel se, e só se, se dá nos termos expostos, en que o vello marco entenda e comprenda as necesárias mutacións históricas, facéndose permeábel á nova estruturación social en continua dialéctica entre a sociedade (estrutura) e as institucións (superestrutura),pois o vello marco de vangarda ficou esvaecido na súa involución de contacto co poder facéndoa unha forza típica da clase hexemónica política dominante, e deberá ceder o papel protagónico aos entes non castrados polo Estado (en termos gramscianos), senón aos que están cargados de novas respostas, e por tanto, unha evidencia de síntomas de recuperación da forza política será a aceitación do risco nas institucións e a primacía dunha base militante activa que vaia engrosándose paulatinamente, ben cun incremento cuantitativo como cunha expansión discursiva alén dos límites orgánicos, que permitan falar dunha difusa separación entre uns e outros pois o discurso hexemónico estaría nunha fase de expansión enorme.

Pois unha das cousas que teremos que prestar especial interese é en “incluir todas as repercusións das actividadas do partido, en toda a área dos grupos subalternos no seu conxunto e sobre as actitudes dos grupos dominantes, e ten que incluír as repercusións das actividades dos grupos dominantes sobre os subalternos e sobre os seus partidos. Entre os grupos subalternos, un exercerá ou tenderá a exercer unha certa hexemonía a través dun partido, e hai que precisar isto estudando os desenvolvementos, tamén, de todos os partidos en canto inclúan elementos do grupo hexemónico ou dos demais grupos subalternos que sofren esa hexemonía” (Gramsci: 492)

Por tanto, se o partido está dentro da lóxica hexemónica de dominación, e o grupo subalterno que tenta acadar unha nova hexemonía está na sociedade civil, esta debe pilotar un novo referente político a través dunha forma de partido, pode facerse sen partido? Ao entender de Gramsci non; ao observar as respostas de empoderamento social que se dá nos grupos máis artellados en razón de grupos de consumo, sindicais, finanzas alternativas, espazos civís okupados ou non, ecoloxistas, etc… chégase á rápida resposta da necesidade do partido, isto é sinxelo de observar na sociedade civil máis artellada de Europa, a de Euskalherria onde a construción do referente político foi unha das máis aceleradas concrecións da necesidade que se tiña para a expansión hexemónica do novo discurso chegando incluso a expandir unha consideración positiva no Reino de España e rachando unha situación anquilosada durante décadas que será positiva para todas as partes.

23/12/2011

Posición e marco de referencia. Cuestións internas: asemblearismo.

Raúl Asegurado no seu Blog dun irmandiño


Se o proceso asemblear no que estamos inxeridos vai determinar o marco de referencia onde vai dirixirse o futuro do BNG, hai cuestións de posicións internas que determinarán de forma inequívoca se o proceso que se encete levará ou non a un proceso que rache as dinámicas que abordei na achega anterior; e isto ten un senso superlativo en cuestións que determinen o valor que se lle dea á militancia de base, aos seus dereitos e os seus deberes.

Nos últimos tempos, na dinámica interna do BNG instaurouse por unha maioría simple unha mutación estatutaria que determinou un cambio no proprio ADN da fronte; a cuestión das delegadas e delegados, xustificado por unha hipotética mellora de calidade democrática na cal en procesos previos a unha Asemblea Nacional, as militantes asistentes deberían “gañarse” en procesos comarcais a delegación de representación das ideas e das persoas para poder asistir, e así afondar no debate interno, e por outra banda, garantir un número de asistentes que permitisen facer unha asemblea dinámica, reducindo o número real de militantes congregadas/os.
Ben, este posicionamento racha coa lóxica do poder horizontal da esquerda social das últimas décadas en todo o planeta. Os procesos abertos, transparentes e a tentativa do empoderamento da sociedade civil como resposta ás agresións desta fase do capitalismo, por parte dos diversos e diferentes movementos sociais antisistémicos, son resposta á inmobilidade e usurpación da soberanía nacional, e por tanto, resposta a unha dinámica de usurpación da mesma democracia; tentando outorgar á cidadanía un valor protagónico na construción social que está sendo continuamente castrada polos poderes económicos e co consentimento das forzas políticas exercentes.

Isto levado ao contexto dunha nación sen estado cobra un valor de vital importancia. Antes desta posición adoitada hai un lustro na dinámica interna do BNG, a fronte exercía unha dobre responsabilidade ante a sociedade nacional (non só nacionalista) galega: por unha banda a fronte atuaba como unha organización política plural das diversas sensibilidades e trasladaba ás instancias públicas (institucións) o seu facer político, mais alén diso, o BNG por outra banda, era una aparato de Estado indispensábel para esta sociedade (cidadanía), pois non contaba con outra forma de representación soberana.
Se afondamos nesta segunda concepción do que era a fronte, de forma esquemática e rápida, podíamos dicer, que as/os militantes do BNG eran cidadás/áns libres que participando de forma direita en forma de sufraxio universal nunha asemblea nacional determinaban a composición do Consello Nacional, que viría en termos estatais a seren o Parlamento; un Parlamento aberto a todas as sensibilidades e que impulsaran o propósito común da fronte, a liberación social e nacional, a emancipación galega.

Ao mudarse a concepción da/o militante, antes como cidadá/án, agora como medio para conseguir unha delegación, lévamos a poder participar dun proceso asembleario só a través dun sufraxio censitario. Un sufraxio censitario que determina varias cuestións:

1. Xa a/o militante do BNG non é un cidadá/án libre para poder exercer os seus dereitos e asumir as súas obrigacións en primeira persoa (pois pode ser que un vaia en delegación de varias persoas, ou o peor, que outras/os non poderán nin sequera asistir ao órgao máximo de decisión soberana aínda sendo militante).

2. A proporcionalidade da delegación non determina a liberdade, nin sequera na cuestión dunha proporcionalidade 1:1, é dicer, un militante un delegado, pois a militante deberá pasar por un rexistro censatario non universal, senón que indignamente terá que, alén de ser militante, estar inscrito por vontade persoal e controlado polo aparato para poder exercer o sufraxio. E esta é unha cuestión republicana indispensábel da liberdade como non-dominación; non vale, para a tradición republicana, que haxa un tirano benevolente, un tirano que decida permitir o sufraxio pois coa existencia do tirano existe a capacidade da dominación, e a liberdade non é un “favor” da tiranía, é un dereito universal de toda a cidadanía no seu conxunto.

3. Na cuestión da proporcionalidade absoluta, de ser un/ha militante un/ha delegado/a, créase un censo previo á asemblea, que o aparato, e nomeadamente a UPG neste caso, poderá antes da celebración da mesma asemblea ter un mapeo da situación que se pode dar nesa asemblea. Como comentaba o outro día un compañeiro, a UPG unha semana antes da celebración da Asemblea Nacional do BNG intuirá o escenário posíbel e tentará amañar coas contas que faga posíbeis pactos que garantan as súas aspiracións.

Ou volvemos a unha concepción asemblearia, que aposte por valores republicáns de liberdade, ou o proceso de rexeneración non é posíbel. Ou volvemos a dotar ao BNG do valor indispensábel que para unha nación sen estado é ter un aparato de Estado, ou converteremos ao BNG nunha forza clásica, tradicional, típica e por tanto colaboracionista co sistema de dominación, por que? Porque para unha nación sen estado, as prácticas internas, as posicións e mecanismos de artellarmento son resposta ás agresións que a cidadanía nacional galega recibe en todos os campos nos que traballa e se desenvolve, ou non será un mecanismo orgánico que anteceda ao proceso de emancipación.

Esta asemblea nacional, debería ser sen delegadas/os, como todas; nesta tentativa o Encontro Irmandiño impuxo dentro da “lei vixente” a maior cota de liberdade posíbel, a proporcionalidade 1:1, e decidimos participar nela, sendo conscientes de que non é suficiente, debemos dotar novamente a toda a militancia da igualdade e liberdade imprescindíbel para así poder artellar, asumindo a total responsabilidade da construción común, o valor da fraternidade.

07/12/2011

Caza de bruxas e criminalización mediática do independentismo galego

Raul Asegurado Pérez, Manoel Santos e Antom Fente Parada.

Erguéstesvos cedo / aquel día. – A costume do / do traballo - / mañá – cediño / pra facernos / coa vosa / morte.


As recentes detencións de persoas ligadas co independentismo galego e os movementos sociais impélennos a manifestar a nosa preocupación polo emprego do “terrorismo” como arma do Estado español para cauterizar o tecido social da nosa nación.

Non é a primeira, nin a última vez, que o poder emprega a pantasma do terrorismo para atacar todo tecido social que se move nas marxes do sistema e farao con máis forza agora que a toupa voltou emerxer con forza o 15 de marzo e que a deslexitimidade e descomponsición da II Restauración borbónica chegou ao paroxismo.

Acusan de terrorista ao redactor do Novas da Galiza Antom Santos, historiador e activista social sempre disposto á entrega de tempo de traballo gratuíto por Galiza, porque dispuña de armas de destrución maciza, como Hussein cando o de Iraque: un computador portatil e dun lapis de memoria. Ou que los dos nuevos detenidos escondían en su casa ocho litros de gasolina, un tratamento mediático sensacionalista, carente de rigor e vomitivo. Se esas son as acusacións e se as distintas versións se contradín a cada paso e repetin a verdade oficial orwelliana estamos dentro do que rezaba aquela pintada nunha parede Compostelana: todos terroristas, nadie es inocente.

A Radio Galega dedicou dous dos catro parágrafes da nova a repasar a historia do EGPGC, como se cando se menciona a Fraga a metade do tempo se fixera referencia ao seu pasado fascista. Amais. as versións do nº de detidos, lugar, causas, etc. defiren uns a outros medios, mais o que non varía é a criminalización dos detidos e a anulación dalgo fundamental: a presunción de inocencia. EL País, antes de rectificalo, titulaba así a nova: Detenidos en Vigo dos terroristas que atentaron contra la casa de Fraga. Co paso das horas outros medios informaban que ían atentar contra intereses de la Xunta ou contra os príncipes de Asturias. Segundo La Voz de Galicia: La policia fustra en A Coruña atentado horas antes de la llegada de los príncipes. Simple especulación mediática.

Ao tempo esquecen eses medios de (in)comunicación, completamente manipulados e verticais, a violencia cotiá exercida sen ningunha caste de pudor polo sistema sobre os traballadores, sobre as persoas sen teito (dúas delas mortas n’A Coruña na semana pasada), sobre as mulleres, sobre os sen papeis, sobre os desempregados, sobre unha mocidade sen futuro... e así seguido.

Na historia do nacionalismo galego é unha constante o ataque á sociedade civil máis consciente do país e, como demostrou o caso Egunkaria en Euskal Herria, o terrorismo é o mellor escudo para acometer esta empresa de demolición sistemática e de criminalización da sociedade civil e dos centros sociais:
Na noite do 27 ao 28 de abril do mesmo ano lévase a cabo tamén a detención doutros dous mozos en Monforte, José M. Pavón González e Esther Cancio Figueiras, acusados de repartir panfletos asinados pola UPG, en relación coas mobilizacións do 1º de Maio, cargo do que serán xulgados e absoltos polo Tribunal de Orde Pública, en agosto de 1974.

A vista de todos estes feitos, a propia organización upeguista chegará a afirmar que “o réxime trata de desencadear unha acción regresiva contra nós, na medida que consideran -segundo as palabras do Xefe de brigada Político Social da Galiza- que somos unha forza política considerada como perigosa. A Garda Civil ten na Galiza o mandato de que non quere nin un só militante” (1).

Agora aquel vello Tribunal de Orde Pública metamorfoseuse en Audiencia Nacional sendo os detidos que non sexan postos en liberdade xulgados alí e podendo esperar tres anos polo xuízo, con probabilidade moitos serán absoltos, mais a imprensa non vai dedicarlle o tempo nin a campaña que si dedicaron as súas detencións. A perversa Lei antiterrorista non aforra na incomunicación e dispersión de reclusos moitas veces inocentes, mais criminalizados por un circo mediático que sospeitamos vai ser cada vez máis frecuente. A día 6 de decembro catro dos detidos ingresan en prisión seguindo incomunicados, mentres que a única proba incriminatoria contra Santos e Osorio é que os seus carnets de conducir nun trasteiro dos rexistrados e unha garrafa de gasolina na garaxe que agora se sabe estaba baleira.

De feito, aí está por exemplo o caso de Cata Alonso. Detida e posta en liberdade sen cargos após tres días de incomunicación en Madrid. Ningún medio ractificou nada cando a acusaron de terrorista o día que foi detida e non pode ser terrorista nin culpábel de nada quen é detida sen cargos. Esta Lei antiterrorista leva por diante a quen sexa.

Vaia por diante, no entanto, que os asinantes deste documento non defendemos a loita armada e acreditamos na política por medios pacíficos. Como Lenin indicaba «non se pode basear unha táctica revolucionaria apenas nun sentimento revolucionario. A táctiva debe ser trazada a sangue frío, cunha obxectividade rigorosa, tendo en conta todas as forzas de clase no Estado en cuestión (e até en todos os Estados que o rodean e en todos os Estados, á escala mundial) e tamén a experiencia dos movementos revolucionarios» (2). Precisamente unha das chaves para a repolitización da sociedade no 15-m foi o seu carácter pacífico, aínda cando os corpos represivos exerceran a violencia por veces sobre el, ou aínda cando se desaloxa a Sala Yago e a presenza de líquidos (lixivia do Froid) é aprobeitada pola versión do Grande Irmán para defender que tiñan cócteles molotov.

No contexto actual a esquerda nacionalista basca nunca avanzou como agora, cando meteu en cintura os seus “militares”, cando o poder civil e o movemento transformador emerxeron en sintonía co coa dirección política do movemento, sen vasalaxes a ningunha loita armada que demostrou facer máis dano que outra cousa. Resistencia Galega, se realmente existe como entramado, nin ten base social nin beneficia en nada ao medre da consciencia nacional nin á loita pola emancipación social e nacional do pobo galego. Máxime cando a historia doutras organizacións semellantes demostrou estar inzada de infiltrados que rematan por perxudicar ao movemento civil e que en nada melloran as condicións materiais de existencia das xentes do común. O Estado social está sendo remudado polo estado penal, mais aínda hai liberdades e non un contexto social de violencia revolucionaria, que, en todo caso -e véxase hoxe Grecia-, non é cousa dunha elite ou vangarda de ningún tipo.

Porén as actuais detencións semella que aproveitan a existencia do explosivo de Eduardo Vigo Domínguez para reprimir o independentismo en xeral, atacando a membros de Causa Galiza e persoas como Antom Santos e María Osorio cunha lexislación brutal que prolonga as detencións e crea espazos de impunidade para a tortura e os maos tratos. Ao tempo criminalízanse os centros sociais coa policia ás portas para criminalizalos perante a sociedade e precintiar algúns sen orde xudiciaria. Isto é o que nós denunciamos e denunciaremos sempre, mentres o BNG mostra unha actitude ben pouco afortunada.

Raul Asegurado Pérez, Manoel Santos e Antom Fente Parada


1 Rubiralta Casas, Fermí (1998), De Castelao a Mao. O novo nacionalismo radical galego (1959-1974): orixes, configuración e desenvolvemento incial da UPG, Noia, pp. 172-173.

2 Lenine: A doença infantil do comunismo, Europa-América, Lisboa, p. 93.

28/11/2011

Relendo a Gramsci (IV): a hexemonía, o facer hexemónico dunha clase subalterna.

Raúl Asegurado Pérez no seu blog (Blog dun irmandiño).

Cando explicamos desde o socialismo marxista a relación de dominación que as estruturas capitalistas exercen sobre as sociedades e como se lexitima desde toda instancia o capitaneo dos intereses privados das oligarquías económicas sobre a sociedade, a través de mecanismos de adaptación das percepcións, explicacións, valores e crenzas, estamos a falar, do facer hexemónico de dominación dunha clase social, que expande como norma universal en toda a sociedade o que a ela, e só a ela, en maior grao beneficia.


Isto veu a ser o que Gramsci determinou como hexemonía social, unha función de direción inteletual e moral vencellada ao dominio do poder político; mais a clave fundamental de todo o que Gramsci propón está en ver como unha clase subalterna pode tornarse en clase dirixente e exercer o poder político, e por tanto converterse ela en clase hexemónica.

O elemento clave da crise da hexemonía está dada cando a clase, ou clases, sociais politicamente dominantes non conseguen resolver os problemas de toda a colectividade e impor a toda a sociedade a propria concepción complexa do mundo. Mais se existe unha clase subalterna que logra indicar solucións concretas aos problemas deixados sen resposta e vai incrementando a súa propria cosmovisión a outros estratos sociais, así creia un novo bloque social que paulatinamente vai tornándose hexemónico. Por tanto, a conquista da hexemonía é un proceso que se inicia coa crise de identidade dos valores, explicacións, percepcións e crenzas na sociedade, mais ten que existir unha clase non-hexemónica, subalterna, capaz de dar estas explicacións, e aí inicia o proceso, non é unha resultante espontánea, é un traballo centrípeto de interpretación que vai calando nos límites externos desa clase.

Esta foi sen dúbida unha das aportacións máis revolucionarias de Gramsci ao marxismo, o comunismo ortodoxo non foi quen en moitas ocasións de comprender que este proceso non é unha toma de poder institucional, senón que é un proceso de expansión discursiva que sitúa á sociedade civil como elemento vertebrador, e non ao “aparato” político, do protagonismo político.

Hai unha década, este proceso estaba asentado na Galiza, en moitas outras nacións ocidentais aconteceu o mesmo, mais foi esvaecéndose, unicamente pola lóxica de inverter o proceso de expansión hexemónica natural por unha imposta erroneamente. Cando a creación discursiva chegou a permeabilizar a esferas sociais que non eran as propias, no canto de asumir que tiña que ser un proceso lento de combate pola hexemonía, centrouse unicamente na toma do poder político, institucional, desprazando ao elemento protagonista do cambio social, e fortalecendo as posicións da clase política. Cando na Galiza chegamos ao punto en que os movementos sociais heteroxéneos partillaban valores ideolóxicos identitarios da soberanía, o traballo social que estas facían, que eran indispensábeis para a expansión do discurso hexemónico, ficou nun segundo plano, provocando inequivocamente un afastamento da sociedade civil máis dinámica do referente político, esta creba, foi e é a que rachou o proceso de expansión hexemónica da que partíamos.

Agora, coa chegada da crise capitalista provocada en graos evidentes polos límites da lóxica do crecemento ilimitado, evidencia novamente o paso atrás no que estamos, cando non somos capaces de concibírmonos desde a esquerda nacional como Estado e exercer como tal. Os grupos políticos dominantes non son capaces de explicar as causas e non son cridos pola cidadanía nas súas propostas, distanciando unha vez máis, á clase política das clases populares. O manter un discurso melódico co resto de forzas políticas aínda que sexa diverxente nalgunha escala cromática non é percibido como algo atípico e por tanto simplemente afortala o papel hexemónico actual e non a creba deste.

Mais volvendo novamente a Gramsci, como unha clase subalterna pode desenvolver un facer hexemónico? Partamos do seguinte texto:

""As clases subalternas, por definición, non se unificaron e non poden unificarse mentres non poidan converterse en “Estado”: a súa historia, por tanto está entrelazada ca da sociedade civil, é unha función “disgregada” e descontinua da historia da sociedade civil e, a través dela, da historia dos Estados ou grupos de Estados. Hai que estudar, por tanto: 1) a formación obxectiva dos grupos sociais subalternos, polo desenvolvemento e as transformacións que se producen no mundo da produción económica, a súa difusión cuantitativa e a súa orixe a partir de grupos sociais preexistentes, dos que conservan durante algún tempo a mentalidade, a ideoloxía e os fins; 2) a súa adhesión activa ou pasiva ás formacións políticas dominantes, os intentos de influír nos programas destas formacións para impor reivindicacións proprias, e as consecuencias que teñan estes intentos na determinación de descomposición, renovación ou neo-formación; 3) o nacemento de partidos novos dos grupos dominantes para manter o consentimento e o control dos grupos subalternos; 4) as formacións proprias dos grupos subalternos para reivindicacións de carácter reducido e parcial; 5) as novas formacións que afirmen a autonomía dos grupos subalternos, mais dentro dos vellos marcos; 6) as formacións que afirmen a autonomía integral, etc.""

Se ben como apunta Gramsci neste escrito un pouco máis abaixo, estas fases poden complementarse con outras, e con fases intermedias, o elemento clave que estamos a vivir dáse no estudo complexo da fase terceira, onde na Galiza, este control deuse dentro da forza política que estaba sendo interpelada pola fase anterior (segunda); isto conlevou a que emerxeran formacións proprias en todo o país na última década, ben por nacemento novo ou por excisións que reclamasen estas reivindicacións amplas pero sempre parciais (grupos ecoloxistas, humanitarios, pacifistas, altermundistas…), a fase inmediatamente seguinte é a que estamos a viver, en forma de orfandade do referente político que a sociedade civil galega ten, aínda que con pequenas excepcións, que seguen zoupando unha e outra vez dentro dos vellos marcos. A cuestión é que se estas excepcións non conseguen imporse a base dunha refundación imprescindíbel dese referente político, emerxe como irremediábel unha formación nova que afirme unha autonomía integral da clase subalterna que combata en termos de hexemonía a construción da sociedade que se pretende.

Conquerir unha refundación tamén é posíbel se, e só se, se dá nos termos expostos, en que o vello marco entenda e comprenda as necesárias mutacións históricas, facéndose permeábel á nova estruturación social en continua dialéctica entre a sociedade (estrutura) e as institucións (superestrutura), pois o vello marco de vangarda ficou esvaecido na súa involución de contacto co poder facéndoa unha forza típica da clase hexemónica política dominante, e deberá ceder o papel protagónico aos entes non castrados polo Estado (en termos gramscianos), senón aos que están cargados de novas respostas, e por tanto, unha evidencia de síntomas de recuperación da forza política será a aceitación do risco nas institucións e a primacía dunha base militante activa que vaia engrosándose paulatinamente, ben cun incremento cuantitativo como cunha expansión discursiva alén dos límites orgánicos, que permitan falar dunha difusa separación entre uns e outros pois o discurso hexemónico estaría nunha fase de expansión enorme.

Pois unha das cousas que teremos que prestar especial interese é en ""incluir todas as repercusións das actividadas do partido, en toda a área dos grupos subalternos no seu conxunto e sobre as actitudes dos grupos dominantes, e ten que incluír as repercusións das actividades dos grupos dominantes sobre os subalternos e sobre os seus partidos. Entre os grupos subalternos, un exercerá ou tenderá a exercer unha certa hexemonía a través dun partido, e hai que precisar isto estudando os desenvolvementos, tamén, de todos os partidos en canto inclúan elementos do grupo hexemónico ou dos demais grupos subalternos que sofren esa hexemonía"" (Gramsci: 492)

Por tanto, se o partido está dentro da lóxica hexemónica de dominación, e o grupo subalterno que tenta acadar unha nova hexemonía está na sociedade civil, esta debe pilotar un novo referente político a través dunha forma de partido, pode facerse sen partido? Ao entender de Gramsci non; ao observar as respostas de empoderamento social que se dá nos grupos máis artellados en razón de grupos de consumo, sindicais, finanzas alternativas, espazos civís okupados ou non, ecoloxistas, etc… chégase á rápida resposta da necesidade do partido, isto é sinxelo de observar na sociedade civil máis artellada de Europa, a de Euskal Herria onde a construción do referente político foi unha das máis aceleradas concrecións da necesidade que se tiña para a expansión hexemónica do novo discurso chegando incluso a expandir unha consideración positiva no Reino de España e rachando unha situación anquilosada durante décadas que será positiva para todas as partes.

26/11/2011

Motivos para oporse á bancarización das caixas, da política e das sociedades.

Raul Asegurado Pérez, do Consello Editorial de Revolta Irmandiña.
Imaxe da AN constituínte do EI.


Escribín estas pequenas liñas para un acto público de denuncia diante da casa dun oligarca, nunha praza da cidade vella coruñesa, convidado polo Robin Hood, hai unhas semanas.
1. Imposición da lóxica do lucro e da maximización de beneficios como único paradigma do uso dos cartos.

2. Eliminación total do posíbel valor social das inversión.

3. Eliminación do dereito ao crédito como dereito de cidadanía.

4. A construción e afortalecemento dun discurso de lóxica de cominación non racional. As caixas non tiveron problemas financeiros comparábel ao dos bancos en termos de solvencia; estes tiveron que ser rescatados polo Estado sen procesos de nacionalización ou socialización senón que por riba foron obsequiados co sistema de aforro pseudo-público.

5. Eliminación da labor social das entidades financeiras.

6. Absorción e eliminación do patrimonio social acumulado en décadas.

7. Eliminación da relación económica financeira co territorio e coas actividades económicas máis próximas que as constituíron; este desarraigo co territorio volve novamente a deshumanizar a actividade económica.

8. Evidencia a submisión e o servilismo da patronal aos intereses financeiros privados.

9. O proceso de bancarización afortala o capitaneo da actividade económica privada na construción das estruturas sociais (no senso máis amplo) “o tanto tes tanto vales” levado ao extremos da submisión das soberanías populares das políticas públicas á vontade dos intereses privados.

10. Desprezo absoluto polas máis elementais fórmulas democráticas exercendo unha nova tiranía do poder mercando sen pudor aos elementos centrais das democracias representativas: os partidos políticos. Tecendo unha nova hesemonía social baseada na mercantilización da democracia, das persoas, da natureza, das relacións humanas (dos coidados), etc…

Por último, a esquerda social, os movementos sociais e a cidadanía no seu conxunto debe respostar a este proceso de mercantilización, expoliación e roubo ao que están sometendo á sociedade mercantilizando todas as esferas; eis por iso que a economía social cobra nestes momentos unha relevancia capital na construción de alternativas posíbeis e cunha lóxica diverxente da razón capitalista.
Moito obrigado e que a denuncia aos oligarcas continúe.

25/11/2011

Posición e marco de referencia

Raul Asegurado Pérez. O autor é integrante de Coordenadora Nacional do Encontro Irmandiño. O artigo foi publicado no "Punto do Encontro" do site do Encontro Irmandiño.

Imaxe da III AN do Encontro Irmandiño. Na mesa, de esquerda a dereita, Pepe Constenla, Paula Vázquez Verao, Concha Trigo, Ramón Mouriño, Lois Eiré Diéguez "Palleiro" e Raul Asegurado Pérez. Todos eles son membros da Coordenadora Nacional do Encontro Irmandiño.


Estamos nun momento, como país, de máxima importancia para a nosa propria supervivencia; o nacionalismo galego poucas veces tivo un momento nos últimos trinta anos de tanta convulsión interna que podemos diagnosticar en catro síntomas evidentes:

1.       1.- Estamos imbuídos nunha espiral centrífuga producida por un aparato orgánico dirixente que non permite abrirse cara a sociedade galega, repartíndose cargos políticos segundo as circunstancias institucionais, fortalecendo e apoiando referentes orgánicos e non sociais nos diferentes períodos eleitorais. Naufragando na pretensión de acumular forzas internas alén da propria organización, controlando movementos sociais e sindicais que levou a grandes enfrontamentos na última década e provocando mesmo escisións de todo tipo polo país. Deixando totalmente esquecido que o verdadeiro motor dunha organización política de esquerdas, e máis se esta é concebida como unha fronte de unidade nacional, debe ser a cidadanía máis dinámica que pretende impor unha nova hexemonía en toda a sociedade. A defensa da natureza dos seus recursos e dos seus límites, dos dereitos civís e sociais, dos dereitos da muller, da organización da participación cívica, das propostas económicas desde un paradigma socialista, do posicionamento ante situacións internacionais provocadas pola lóxica da dominación, da defensa de valores republicáns…, en definitiva, a construción do socialismo ecofeminista estase a dar hoxe en moita maior medida nos límites externos do BNG, límites externos que deben proseguir, no respeito da autonomía entre os movementos sociais e as organizacións políticas, mais que coido, non delimitados por uns grosos muros de separación, de indiferenza e incluso desprezo polo aparato orgánico dirixente. Senón que deben ter unha relación contínua e de mutua impregnación, pois até hai unha década, estas organizacións autónomas estaban constituídas fundamentalmente pola masa social, pola militancia, do bng e xente moi próxima, a día de hoxe xa non é así, e se ben moitos e moitas militantes do bng seguen a traballar nestas organizacións é imposíbel atopar un mínimo de cercanía, de puntos de encontro para escoitar e debater na organización política. Facendo que este traballo sexa máis duro se cabe e distanciando á base da militancia coa súa propia organización política.

2.       2.- A esquerda nacional galega cada vez máis autónoma e con grados de politización maior que se distancia a cada momento máis e máis da fronte nacionalista concebida para ser o seu referente político, e evidenciando síntomas de orfandade política cada vez máis innegábeis. Os centros sociais do país, as organizacións culturais, as cooperativas de consumo, as experiencias de finanzas éticas, as radios comarcais autónomas, as organizacións pacifistas e humanitarias, os foros sociais, as acións en defensa dos dereitos doutros povos,e un longo etcétera, están sendo artellados desde a esquerda social e nacional galega, sen ningún medo e con valentía ante quen unha e outra vez os tenta deslexitimar con todo tipo de adxetivos. A esquerda social nacional galega é o mellor que ten o nacionalismo galego no seu conxunto porque é o elemento referencial do noso país e da nosa posibilidade de existencia como tal; a esquerda social nacional galega é o suxeito deste país, o suxeito hexemónico que pode facer que deixemos de sermos unha clase subalterna; o bng en canto a súa ación eleitoral debe ser única e exclusivamente un elemento instrumental para acadar esta hexemonía. Unha e outra vez fica demostrado na última década en cada proceso eleitoral; se a construción hexemónica do nacionalismo galego para o proceso de emancipación social, política e económica deste país se basea no aparato político estamos só condenados a loitar unha e outra vez para subsistir; se pola contrario, os procesos eleitorais e a ación institucional valesen para impulsar o traballo e afortalecer os esforzos dxs que día a día loitan mollándose os pés e ensuciándose as mans en todas as esferas da sociedade, entón o bng sería novamente un elemento útil para o país e para conquistar a capacidade total do pontencial ao que estamos chamados, que non é outro que conquistar unha pequena aresta europea que chamamos Galiza que proxecte ao mundo unha forma de ser própia socialista e ecofeminista, que erga uns valores republicanos finiquitados nas institucións internacionais.

3.       3.- Instaurados nun réxime de dominación capitalista, onde a política é só unha ferramenta dos intereses privados das novas oligarquías, o traballo institucional cobra un dobre valor discursivo. Non seren disonantes, xenuínos, atípicos nas institucións estanos facendo ser cada vez máis uns peleles, eis este o motivo do desarraigo xeracional que estamos vivir na sociedade respeito da política. Ou facemos que a política sexa algo referencial evidenciando que vale para opoñerse a esta lóxica, ou desaparecemos, como paulatinamente estamos a desaparecer en cada proceso elitoral e na valoración deslexitimadora de todos os informes sociolóxicos por parte da cidadanía.

4.       4.- A toma de posturas na nosa organización en vez de ser exemplificante da diversidade e mesmo da construción dun ideal común nas contradicións innatas a toda vida intelixente, están a converterse nun absurdo, tal vez dado pola diverxencia das posicións tomadas e polo diferente marco de referencia tomado. A posición de partida e a direción que se toma están intimamente vencelladas ao marco referencial ao que se pretende respostar e é tempo de delucidar se esta direción é inequivocamente diverxente ou aínda hai espazo para un proceso de converxencia. Para isto debe valer o proceso asemblear que temos. Non para facer concesións que arrastren desconfianzas e forzar unha toma de postura forzada e incómoda para as partes. Tal vez, o mellor que poidamos facer para a cohesión do proceso emancipador sexa pasar por varias etapas de distanciamento, sabendo que uns e outros non somos inimigos senón diferentes e que esa diferenza a día de hoxe non pode coexistir nunha mesma organización mais si en apoios puntuais nas institucións, en festas comúns e en debates de profundización diagnóstica e propositiva. Para que vale estar enleados en debates internos infrutíferos namentres a cidadanía se distancia máis e máis da virtude política?

Estes catro síntomas diagnostican un momento histórico clave, en termos de feblezas e potencialidades do desafío político; a imposición de crenzas, percepcións, explicacións e valores do exercer hexemónico capitalista lévamos a construír un discurso combativo moitas veces con pouca claridade e con evidentes contradicións, mais na Galiza, o proxecto común valeu para que emerxeran varias leturas e interpretacións das interpelacións que emanan do paradigma capitalista a todos os niveis, institucional, social, económico, cultural, etc…, mais se a diagnose de que o bng está cada vez máis pechado en si mesmo, as leituras esclarecedoras poden ser dúas: por unha banda as que afianzan esta estretexia, como fixeran as congregacións contemplativas no baixo medievo, como única forma de vivir no que se acredita; e por tanto emerxe a outra que conleva que por vocación, outra sensibilidade precisa para esa vivencia no que se acredita estar impregnadas de todo o que se move na sociedade, coas súas imperfecións e impurezas, asumindo uns riscos que a primeira non quere correr, entón o proxecto común converteuse na casa paternal e muitos e muitas fillas precisan emanciparse, para tal vez, máis adiante, cando a relación pase de ser paterno-filial a ser unicamente fraternal atoparse, de novo, en procesos e en circunstancias diferentes.
Son dúas respostas que ao longo da historia e en diversos eidos se deron, non sempre excluíntes pero moitas veces distantes. A resposta a todo o que se nos esixe pode non ser só unha destas dúas e si unha multiplicidade de cores cromáticas, mais hoxe faise imposíbel as dúas se todo segue igual no BNG. Ou este proceso asemblear racha de cheio todas as dinámicas centrífugas nas que levamos imbuidos unha década, ou a forza centrípeta dos que acreditamos que o marco de referencia é outro e que o centro de expansión discursiva é a base social da esquerda nacional galega e non o aparato, deberemos con humildade e valentía dar resposta ao que fondamente acreditamos e levaranos a noutro espazo de posición inicial.

01/09/2011

Relendo a Gramsci (III) Contra o conformismo. Traballo inteletual e filosofía da práctica

Raul Asegurado Pérez. Artigo tirado de aquí.

Unha das cousas que nas diversas leituras e indagacións sobre o pensamento de Gramsci sempre me fascinaron é o seu continuo ánimo e pulo co que axita inteletualmente para tomar posicionamentos arriscados que axuden a comprender as causas do sosego e adormecemento da sociedade civil e que esta sexa protagonista na conquista de novos escenários que trasladen ao presente a sociedade que se arela.

Por iso, unha das cousas que sempre me veñen á memoria é a cita atribuída do pesimismo da razón e do optimismo da vontade, que evidencia a súa superación de todo proceso de idealización de principios políticos, da ortodoxia, e proxecta a necesidade da práctica no escenàrio político, eis tras 75 anos da súa morte, para min, un dos grandes inteletuais máis vixentes da esquerda social e máis necesarios na esquerda política. E tamén entrelazado con isto venme á memoria a idea de estar contra o conformismo, que recollo neste parágrafo:
 Tendencia ao conformismo no mundo contemporáneo, máis ampla e máis profunda que no pasado: a estandarización do modo de pensar e de obrar toma extensión nacional ou até continental (…) Sobre o conformismo social hai que observar, ademais, que a cuestión non é nova, e que a alarma lanzada por certos inteletuais é pura e simplemente grotesca. O conformismo existiu sempre: o que acontece é que hoxe trátase dunha loita entre dous conformismos, dunha loita pola hexemonía, dunha crise da sociedade civil. Os vellos dirixentes intelectuais e morais da sociedade senten que perden terreo baixo os pes, danse conta de que os seus sermóns estanse reducindo precisamente a sermóns, a cousas alleas á realidade, a pura forma sen contido, a larva sen espírito; a iso débense a súa desesperación e as súas tendencias reaccionarias e conservadoras.

É fascinante que isto estivera escrito nos anos 30, xusto nese ano de frenetismo económico, social e político na Italia, no continente e, en xeral, en todo occidente; é por isto, que salvando as distancias, este texto ten tanta actualidade, xa que se ben, os contextos históricos nunca son iguais, si podemos tirar ensinanzas de períodos semellantes na historia. O paralelismo que máis me chama a atención é que sendo un contexto de crise económica sen precedentes, semella que hai un proceso de conformismo na esquerda, e concretamente nos seus intelectuais, salvando excepcións, claro está, semella que Gramsci ao referirse aos intelectuais que repiten fórmulas coma nunha homilía (sermóns), frústranse por estar alleos á realidade e que a súa mensaxe non cale. Sen decatarse que o que realmente acontece é unha crise na sociedade civil; verdadeiramente semella unha radiografía actual da situación dos partidos políticos de esquerdas, do noso país, do reino de España a excepción de Bildu, que si está enraizado no programa político da sociedade civil basca, o resto, nada de nada. Mais esta cuestión xa toca o tema da hexemonía que deixaremos para outra achega.

É no traballo inteletual onde fai unha especial atención, distingue que tradicionalmente hai dous procesos de formación dos intelectuais, unha que indica que todo grupo social vencellado cunhas funcións determinadas no mundo da produción vai creando un grupo de seu intelectual, e a outra que di que todo grupo social esencial ao xurdir na historia a partir da estrutura anterior e como expresión dun desenvolvemento desta atopa categorías intelectuais preexistentes e que ata parecían representar unha continuidade histórica ininterrompida, a pesar dos cambios máis complicados e radicais das formas sociais e políticas. Ante estes dous procesos de formación Gramsci non se decanta especificamente por un só, senón que os matiza e resume que o segundo proceso é tal vez o que está máis vencellado a unha filosofía idealista da historia, mais o importante do pensamento gramsciano ven de seguido cando afirma:

“todas as persoas son inteletuais, pero non todas teñen na sociedade a función de inteletuais” e pon este exemplo: “do mesmo modo, non se dirá que todos son cociñeiros e xastres polo feito de que cada cal pode fritirse un ovo ou coserse un desgarrón da chaqueta”. Isto quere dicir, que aínda que se poida falar de inteletuais, non se pode falar de non-inteletuais, novamente sitúa Gramsci a enorme necesidade de estar en continua sintonía coa sociedade civil, cos e coas cidadás do común, pois aínda que non especificamente teñan unha función social determinada na elaboración inteletual forman parte do compoñente intelectual conxuntural.” Non se pode separar ao homo faber do homo sapiens”. En todo isto cobra especial importancia a formación dos intelectuais a través do sistema educativo, desde as escolas, o proceso de especificación á vez que o de standarización en canto a súa calificación individual e a súa psicoloxía mais sendo esta standarización fortemente infértil ao non se lle atribuír ningunha función social específica e determinando na sociedade actual (burguesa diría Gramsci, posmoderna diría eu) a inteletuais improdutivos aos individuos.

Como dicía, todo isto para Gramsci ten unha preocupación concreta que é sobre o inmenso campo que para el abrangue a cultura, pois determina que as cuestións de debate e “discusión social non se da entre intelectuais, senón que hai que crear previamente un terreno cultural común, unha linguaxe común, modos comúns de razoar entre persoas que non son intelectuais profesionais (…)necesarias para relacionar rapidamente conceitos, aparentemente disparatados, ou á inversa, para analizar rapidamente, descompoñer, intuír, descubrir diferenzas esenciais entre conceitos aparentemente análogos.” Nisto, o papel da escola e de todo o sistema educativo formal e informal da sociedade capitalista teñen moito avanzado e cada vez máis, introdúcese no debate común da sociedade civil, da esquerda social e política do noso país; o mundo cultural, informativo e comunicativo está distanciando (na medida que está máis controlado polos poderes capitalistas) o posicionamento da esquerda nacional galega da sociedade, así como os debates da mesma esquerda nacional nas súas diferenzas.

Eis agora que podemos comprender máis nitidamente o significado que para o pensamento gramsciano ten a filosofía da práctica, alicerzada no seu admirado Antonio Labriola, e da que vou citar só este texto para achegarnos, en forma de epílogo, a ela: “Por que tivo tan escasa fortuna Labriola e o seu plantexamento do problema filosófico? Pode dicirse a este respeito o que Rosa dixo acerca da economía crítica e dos seus problemas superiores: no período romántico da loita, do Sturm und Drang popular, todo interese oriéntase cara as armas máis inmediatas, cara aos problemas de tática na política e cara aos problemas culturais menores do campo filosófico. Pero a partir do momento en que un grupo subalterno faise realmente autónomo e hexemónico, suscitando un novo tipo de Estado, nace concretamente a esixencia de elaborar os conceptos máis universais, as armas ideolóxicas máis finas e decisivas. Por iso cómpre volver a pór en circulación o pensamento de A. Labriola, e facer que predomine o seu plantexamento do problema filosófico. Así pode enunciarse a loita pola cultura superior autónoma; a parte positiva da loita que negativa e polemicamente maniféstase coas a-privativas e cos anti-. Dase unha forma moderna e actual ao humanismo laico tradicional que debe ser a base ética do novo tipo de Estado”. Para Gramsci a filosofía da práctica é unha filosofía independente e orixinal e que tivo unha combinación con determinadas tendencias idealistas e materialistas, o cal para os ortodoxos (positivistas e cientificistas) era un contrasentido. A filosofía da práctica tiña dúas tarefas: combater as ideoloxías modernas na súa forma máis refinada e educar ás masas populares. Verdadeiramente, estas dúas tarefas, son de inmensa, apremiante, necesidade. Ou non? En conclusión, que todas e todos, en maior ou menor grao temos un traballo inxente que facer, dentro e fora das estrucutras políticas e sociais, nos procesos de creación de discursos do cotiá e no inmenso campo da vida cultural; hai tempo para o conformismo?

27/07/2011

Relendo a Gramsci (II) A persoa, a sociedade civil e a sociedade política

Raúl Asegurado Pérez no Blog dun irmandiño
* Podes ler a primeira parte aquí.

Cando comecei a estudar textos para a elaboración do marco teórico da miña tese de doutoramento sobre a participación da sociedade civil na toma de decisións públicas descubrín escritos dunha autora bastante descoñecida para a socioloxía galega (se é que iso existe), a catedrática alemá Sabine Kebir, da que hai moi poucas traducións feitas alén do inglés e italiano; de forma sinxela pódese atopar un artigo que é a versión preliminar do capítulo III do seu libro Antonio Gramscis Zivilgesell schaft no que aborda a xénese e o contido conceptual da sociedade civil para Gramsci, adicando máis da metade do texto a aclarar a definición de Hegel e á evolución que este concepto tivo no pensamento de Marx para así dar unhas pequenas pinceladas das consideracións de Gramsci. Comento isto porque é unha fonte de coñecemento moi lúcida para comprender o que os próprios textos de Gramsci emanan.
Con todo, tentarei soio citar a S. Kebir para aproximarnos á concepción gramsciana da sociedade civil e ás diferenciacións que ten coa tradición hegeliana e as matizacións coa marxiana; así pois, cito: “O termo sociedade civil é un sinónimo do amplo concepto cultural de Gramsci. Mais, é posíbel estabelecer unha conexión co Marx dos primeiros tempos e con Hegel, en canto a que tamén no caso de Gramsci trátase da percepción de funcións de organismos que el cataloga de privados e polo tanto hai que diferenciar expresamente das funcións do Estado. Mais, ollo!, aquí precisamente hai que facer de novo unha diferenciación esencial con respeito a Hegel, cuxa concepción do privado parte da propiedade privada, mentres que en Marx –e Gramsci- trátase da participación de todos individualmente na organización da sociedade civil (..) o individuo é precisamente o suxeito activo da súa concepción de sociedade civil.”

É así, que Gramsci bebendo dos escritos de A. Labriola sitúa á sociedade civil: “entre a base económica e o Estado coa súa lexislación e o seu aparato coercitivo” distanciándose un pouco da complexidade do concepto apresentado por Marx a partir d´A Ideoloxía alemá, a sociedade civil de Gramsci amosa unha redución de significado; a sociedade civil inclúe soamente determinadas superestruturas (sindicatos, partidos, escolas, movementos, pero tamén á prensa, a literatura, etc…). Disto emana a importancia da persoa para Gramsci para a súa consideración de sociedade civil.

Persoa. A persoa para Gramsci é o suxeito activo, aquela que asume en primeira persoa do singular o proceso de autorrealización plena e construción colectiva da sociedade. A cultura é crítica e autocrítica e necesaria para a evolución da persoa, para que esta non sexa espontánea nin “natural”. “Coñecerse a si mesmos quere dicer ser o que se é, quere dicer sen donos de si, distinguirse, saír fora do caso, ser elemento de orde, pero da orde própria e da própria disciplina a un ideal”. Por tanto ser persoa é un proceso de contrución e á vez é un fin en si mesmo, pois é o único que é suxeito, un proceso que se percorre na interlocución co ideal que un se propón e as condicións materiais da existencia. “A cultura é organización, disciplina do eu interior, apoderamento da personalidade própria, conquista de superior consciencia pola cal chégase a comprender o valor histórico que un ten, a súa función na vida, os seus dereitos e os seus deberes. (…) O ser humano é sobre todo espíritu, ou sexa, creación histórica”. 

Creación que non sometemento nin resultado positivista. É a persoa o centro no cal pilota o seu pensamento, crítico contra o individualismo mais consciente de que de nada vale para a construción do socialismo a castración e o sometemento das potencialidades dos suxeitos diluíndoos na masa, no adoutrinamento.

Sociedade civil e sociedade política. Esta sería a resposta conceptual gramsciana para o debate que se está a dar agora nas ciencias sociais e no activismo da esquerda para referirse aos suxeitos que conscientes da situación sociopolítica-económica deciden facer política en movementos sociais e non en organizacións partidarias. A sociedade civil está formada por superestruturas, non inclúe á estrutura, senón que se atopa nunha determinada relación con ela. O Estado sería o que ten a capacidade lexislativa e os métodos máis evidentes de coerción e por tanto de papel hexemónico, mais non é o único, senón toda superestrutura que aspira á construción da hexemonía é sociedade civil, e se nesa pretensión vai asociada a idea de facerse responsábel da capacidade lexislativa, esta entón sería a sociedade política.

Deixarei para outro momento a esclarecemento do que é para Gramsci hexemonía, mais só apuntarei que non hai unha soa, senón que é unha conquista continua, a máis evidente é a do papel do Estado mais tamén existe a de diversas pretensións discursivas disonantes con esta. Dentro da sociedade civil podemos dicer que hai múltiples movementos sociais que loitan pola hexemonía na súa dialéctica coa estrutura, e aí evidencian as súas diferenzas no seu ideal. 

Cada vez máis na Galiza –tamén no Estado español (menos en Euskadi) e na meirande parte do contexto europeu-, o distanciamento da sociedade civil coa sociedade política evidencia a diferente construción de hexemonía que se dá, na medida en que na esquerda os discursos semellaban paralelos, na práctica levounos a ser cada vez máis diverxentes pois a sociedade política foi atrapada (ou deixouse atrapar) polo papel político hexemónico no capitalismo, namentres a sociedade civil logrou escapar. A resintonización dunha coa outra, máis concretamente, da sociedade política de esquerdas coa sociedade civil é tarefa ineludíbel para a reconquista da hexemonía.